1 Inleiding; Deel I Juridisch kader; 2 Civiel medisch aansprakelijkheidsrecht; 3 Medisch tuchtrecht; 4 Medisch strafrecht; Tussenconclusie juridisch kader; Deel II Bestaand empirisch onderzoek; 5 Empirisch onderzoek naar het medisch aansprakelijkheidsrecht in Nederland; 6 Buitenlands onderzoek naar de kennis en perceptie van het recht; 7 Buitenlands onderzoek naar defensief gedrag in de gynaecologie; 8 Buitenlands onderzoek naar defensief gedrag in de huisartsgeneeskunde; Deel III Eigen empirisch onderzoek; 9 Methoden eigen empirisch onderzoek; 10 Resultaten vragenlijstonderzoek; 11 Resultaten onderzoek met interviews; 12 Conclusie; Samenvatting; Summary; Bronnen; AppendixBeïnvloedt het medisch aansprakelijkheidsrecht het handelen van zorgverleners? Dit is een vraag die zowel juristen als sociale wetenschappers bezighoudt. Volgens de juridische theorie zou het medisch aansprakelijkheidsrecht ertoe moeten leiden dat zorgverleners zich aan de normen houden. Sociaalwetenschappelijk onderzoek biedt echter aanwijzingen dat het medisch aansprakelijkheidsrecht leidt tot defensief handelen. Dit spanningsveld is het startpunt voor dit juridisch-empirische onderzoek.Het civiel medisch aansprakelijkheidsrecht, het medisch tuchtrecht en het medisch strafrecht kennen alle een preventief doel. Aan de hand van primair en secundair empirisch onderzoek beschrijft dit boek in hoeverre men kan verwachten dat dit doel wordt behaald in de praktijk.Een belangrijke conclusie van dit juridisch-empirische onderzoek is dat men de gedragsbeïnvloedende effecten van het medisch aansprakelijkheidsrecht niet moet overschatten. De beperkte juridische kennis van zorgverleners lijkt hierbij een belangrijke rol te spelen. Deze bevinding pleit voor meer aandacht voor dit thema bij deze beroepsgroep.Dit boek is relevant voor iedereen die zich bezighoudt met juridisch-empirisch onderzoek, en de invloed van het recht op gedrag.