Voorwoord 7Inleiding 91 | Langs de rivieren. Van plundering en strijd naar de veiligheid van Nijmegen 11Gorkum, Wouters kolfbaan 11Oisterwijk, de ondraaglijkheid van oorlog 12Nijmegen, een plek om te blijven 172 | Een intellectuele schipperszoon 21De Kwartierlijke Hogeschool en de coccejanen 23Dalem, het rampjaar en Noordeloos 25Maassluis, botsende predikanten 29Marritje 333 | Justus, de oudste tak in de Tielerwaard 36Spijk en de Van Aerssens 38De Deilse Kolffen 40‘Marius’ Kolff (1848-1931), een verontwaardigde burgervader 42‘Therus’ Kolff (1879-1959), politicus en begenadigd bestuurder 44‘Tim’ Kolff (1882-1944), burgemeester, boer en verzetsman 454 | Wouter, de middelste tak. In de kerk en bij de zeemacht 48Amersfoort, de dominee als zedenmeester 49De zeven kinderen van Lambertus en Harmina 52Kapitein-ter-zee Hendrik Kolff 53Dirk Hendrik Kolff jr., een dienaar van het goevernement 555 | Cornelis, de jongste tak op Overflakkee 58Patronage, mr. Jacob Jan van Santen en zijn secretaris in Middelharnis 59Kolff-Vosmaer, Gualtherus en Alida, een kapitaalkrachtig echtpaar 62De dochters en de twee zoons die bleven 66De twee zoons die Rotterdammers werden 766 | De Familie Kolff op Overflakkee 82De firma Wed. C. Kolff te Middelharnis 82Weldadige dochters 83Thuis bij ‘de oude Cor’ 89Wat je hand vindt om te doen 907 | Rotterdamse ondernemers 95De firma Cornelis Kolff & Zoonen te Rotterdam 95De kunstcriticus Jacob (‘Jacques’) van Santen Kolff (1848-1896) 97Charles Henri van Santen Kolff (1856-1906) 99Hollertt & Kolff, de Blindenbibliotheek en nog wat 101Tollens & Co., generaties in de verf 108Een Rotterdamse jongen op het Utrechts gymnasium, 1842-1845 112Pieter Kolff (1856-1906) en de Deli Maatschappij op Sumatra 114Een avontuurlijke vader, zijn Amerikaanse zoon ‘Neef Trudy’ en de geboorte van de familievereniging in 1926 0008 | Vier Kolffen: Batavia, Epe, Wieringen en Kampen 116Een hartelijk mens en een uitzonderlijke vernieuwer, Gualtherus J.C. Kolff (1826-1881) 117Twee Kolffen in Epe, tijdelijk, maar zeer aanwezig 122Nogmaals Wieringen 134Willem (‘Pim’) Johan Kolff (1911-2009), uitvinder 140Besluit 143Verantwoording van de afbeeldingen 1Omstreeks 1490 krijgt een zekere Wouter Woutersz. in Gorkum de naam Colff. Hij moet een kolfbaan en misschien een herberg hebben uitgebaat. Pas twee eeuwen later vertakten zijn nakomelingen zich. In de tussentijd gaf steeds een enkele Wouter de naam door. Ze overleefden oorlog en geweld. Hun levensverhalen zijn verweven met de strijd tussen Gelre en Holland, met de heftigheid van de Reformatie en van de Opstand tegen Spanje. Ze weken uit van Gorkum via Oisterwijk en Geertruidenberg naar Nijmegen, waar ze een eeuw bleven wonen. Vanuit Nijmegen handelden ze als schippers op de grote rivieren totdat een volgende Wouter, op de Nijmeegse Hoogeschool bezield van moderne denkbeelden en predikant geworden, naar Holland verhuisde. Vanuit Maassluis vestigden zijn drie zoons evenveel takken van de familie, elk met zijn eigen karakteristiek verhaal.Dat van de oudste zou op den duur grotendeels samenvallen met de geschiedenis van de Tielerwaard, waarop de leden vooral bestuurlijk hun stempel drukten. Op een vergelijkbare manier vergroeide de jongste tak met Middelharnis en met het eiland Overflakkee. Vandaar trokken vele Kolffen naar Rotterdam om er tal van kleinere firma’s en een enkele grote te starten tot bloei te brengen. De middelste tak, aanvankelijk predikanten en zeeofficieren, later intens verbonden met het eiland Wieringen, stierf in de vorige eeuw uit.De familie verstrooit zich al meer dan een eeuw in binnen- en buitenland. Velen blijven in deze studie onbesproken. Maar steeds waar een opmerkelijk verhaal of een verdienstelijk persoon zich aandiende, is daaraan een plaats gegeven.