In dit boek vertellen vier vrouwen over Carlo Gesualdo, prins van Venosa. De eerste vrouw die aan het woord komt is zijn aan laudanum verslaafde moeder Gerolama Borromeco. Zij vertelt over de door haar zo aanbeden mooie, vrolijke, charismatische Luigi, haar eerste zoon met wie ze een bijna erotische relatie had. Het zinderde tussen haar en Luigi. Hoe anders is Carlo, haar vierde kind en tweede zoon. Hij is stug en nors, het enige wat hem interesseert is muziek. Op zijn tiende zingt hij al mee met de door haar man georganiseerde concerten die zij en Luigi maar saai vinden. Ze maken er tot grote ergernis van Carlo flauwe grappen over. Carlo blijkt ook sadistische trekjes te hebben en gaat soms wreed met mens en dier om. Gerolama verbiedt uiteindelijk Carlo's wrede experimenten. Het verbod bant zijn wrede escapades uit, denkt ze... En dan komt de zwarte dag, haar lieveling Luigi komt door een stom ongeluk om het leven. Vanaf die tijd biedt de laudanum haar de troost die ze zo nodig heeft. Carlo is tot haar grote verbazing opeens erg aardig voor haar. De tweede vrouw die over Carlo vertelt, is Silvia Albana de bediende van Maria, de dankzij haar twee eerdere huwelijken heeft bewezen dat ze voor nageslacht kan zorgen. De wellustige, vrolijke, aantrekkelijke Maria wordt uitgekozen als de juiste vrouw voor Carlo. Silvia vertelt dat Carlo meer aandacht voor de muziek dan voor zijn vrouw heeft, hij is veel weg en als hij thuis is dan kijkt hij ook weinig naar haar om. Maar als Maria zwanger is dan is Carlo vol van vreugde en erg zorgzaam voor Maria. Maar de aandacht ebt na de geboorte weer weg. Maria heeft echter vaak behoefte aan een man en Silvia weet alles discreet te regelen maar niet discreet genoeg... Silvia maakt de afschuwelijke gevolgen mee en vertelt wat er gebeurde, Carlo's wrede natuur komt opnieuw in alle hevigheid opzetten... Het meest interessante verhaal weet de virtuoze lesbische zangeres Laura Peverata te vertellen. Ze leert Carlo kennen dankzij Alfonso II d'Este, haar beschermheer, de vriendelijke, hartelijke man die altijd het belang van anderen voor ogen heeft. Carlo gaat trouwen met Eleonora de nicht van Alfonso. Laura's verhaal draait vooral om de muziek, waarin beiden hun passie hebben liggen, de muziek gaat voor alles. Zij kent de madrigalen die Carlo gecomponeerd heeft. Zij herkent in Carlo onmiddellijk een zielsverwant. Dankzij Laura leer je de mèns Carlo kennen. Ze zijn al snel op vertrouwelijke voet en zijn in hun gesprekken zeer aan elkaar gewaagd. Té gewaagd zelfs, de vriendschappelijke band krijgt hatelijke trekjes. Laura is geïntrigeerd door deze man met zijn sadistische fascinaties maar uiteindelijk keert ze zich toch van hem af. Als laatste komt Carlo's tweede vrouw Eleonara aan het woord. Haar verhaal is ronduit gruwelijk en verbijsterend. De verhalen rond Carlo Gesualdo (1566-1613) zijn op waarheid gebaseerd en je bent blij dat je niets met deze op geld en machtsbeluste, wrede Italiaanse families te maken hebt gehad. Niets wordt uit genegenheid gedaan, alles draait om familie- en eigenbelang en zelfverrijking. Huwelijken worden uit berekening gesloten, niemand vertrouwt de ander, iedereen wordt bedrogen of verraden, intriges vieren hoogtij, de seksuele trouw wordt flink genegeerd en zelfs voor moord wordt niet teruggedeinsd. Het is bijna verbazingwekkend dat een man als Carlo zo'n liefde voor muziek kon hebben en daarin wèl tedere, liefdevolle passie toonde. Jeroen Terlingen heeft door middel van de verhalen van de vier vrouwen het portret van een zeer wrede, gruwelijke, bizarre, weerzinwekkende man neergezet. Het ene verhaal is interessanter dan de ander en de vele Italiaanse namen doen je af en toe duizelen, je moet soms goed je hoofd erbij houden. Maar toch zijn de verhalen fascinerend, juist doordat ze door vier totaal verschillende karakters verteld worden. Elke vrouw heeft een zeer eigen stem gekregen. De moeder komt over als een rijke, verveelde, lichtzinnige en kortzichtige vrouw. Silvia heeft een heel ander karakter, serieuzer en lang niet dom, ze weet haar plaats maar ook wat ze betekent voor haar werkgeefster. Laura is de meest fascinerende, ze is erg intelligent en in alle opzichten opgewassen tegen de bizarre Carlo die tegen haar eindelijk eens écht eerlijk is. Zijn jeugdverhalen zijn verbijsterend, waardoor je hem in een ander licht ziet, maar het blijft een man die je liever niet zou willen kennen. Het verhaal van Eleonora is choquerend maar toch begrijp je het wel. Al met al een bijzondere roman over een zeer bizarre man. Jeroen Terlingen, oud redacteur van het weekblad Vrij Nederland, schreef tot op heden voornamelijk non-fictie boeken. Gesualdo is zijn allereerste roman waarin hij zijn passie voor muziek probeerde te combineren met zijn liefde voor Italië. ISBN 9789081954389 Hardcover met leeslint 142 pagina's Uitgeverij LetterRijn september 2013 © Dettie, 2 januari 2013

Deze recensie is ook verschenen in alle andere regionale dagbladen van Wegener. Rond klassieke componisten hangt het aura van keurige mannen die heel serieus hun werk doen. Dat laatste kan best kloppen, maar ze zijn niet altijd even voorkomend geweest. Zo gaf regisseur Milos Forman in 1984 een onthutsend beeld van Mozart in zijn film 'Amadeus'. Die zorgde voor een schok bij de liefhebbers van de muziek van het Weense wonderkind. Fans van Carlo Gesualdo (1566-1613) zullen best wel wat weten van het niet al te rooskleurige leven van deze Italiaanse componist. Maar het beeld dat Jeroen Terlingen van hem schetst in zijn roman 'Gesualdo' is ronduit stuitend. Buiten zijn muziek valt er nauwelijks iets aardigs over deze man te melden. Een ploert, een bruut, een sadist en masochist - het portret wordt in elk hoofdstuk gruwelijker. Terlingen laat zijn verhaal vertellen door 4 vrouwen die een belangrijke rol spelen in het leven van Gesualdo. Zijn moeder blijkt weinig met hem te hebben. Zij vestigt haar hoop op oudste zoon Luigi. Als die verongelukt, wordt Carlo erfopvolger en moet hij voor nageslacht zorgen. Vrouwen zijn aan Carlo echter niet besteed. Toch vermoordt hij zijn eerste eega en haar minnaar uit jaloezie. Tegen anderen is hij ronduit onbeschoft. Vaak kan hij zijn handen niet thuis houden. Kleurrijke beschrijvingen Wat het boek van Terlingen zo intrigerend maakt, zijn de kleurrijke beschrijvingen van het milieu waarin Gesualdo leeft. Hij behoort tot de machtigste adellijke families uit de renaissance. Die trouwen niet uit liefde, maar om familiekapitalen veilig te stellen. Dat zet de deur open voor corruptie, overspel en foute machtspelletjes tot in het Vaticaan. En dat allemaal tegen de achtergrond van een turbulent, cultureel leven. De vrouwen zijn stuk voor stuk sterke karakters. Een van hen, zangeres Laura Peverara, is aanvankelijk wel gecharmeerd van Gesualdo. Maar ook zij krijgt genoeg van de wrede man. Onthutsend is het slot waarin Eleonora d'Este, de tweede vrouw van de componist, vertelt hoe Gesualdo aan zijn einde komt. Wat overblijft, is verbazing over het feit dat zo'n foute man zulke mooie muziek heeft geschreven. Dat blijft moeilijk met elkaar te rijmen.

Zoals je weet ben ik heel gevoelig voor mooie covers. Voor mij is dit één van de mooiste covers die ik dit jaar tegenkwam. Pluim voor de mensen van Podivium! Hij straalt helemaal de sfeer uit van het boek. Ook de uitvoering, een gebonden hardcover met een leeslint. De klasse van de rijke adel in de renaissance. Het past helemaal. De manier waarop Jeroen Terlingen het bewogen verhaal over het leven van de componist Carlo Gesualdo verteld is heel mooi. Vier toch wel sterke vrouwen die deel uitmaakten van zijn leven vertellen hun fase uit het leven van Gesualdo. Ik moest altijd denken aan de madrigalen die hij schreef en het feit dat Jeroen Terlingen hier ook vier stemmen aan het woord laat. Vier vrouwenstemmen die dezelfde persoon 'bezingen'. Elk met een andere klankkleur. Het boek begint met een voorwoord van prof. Dr. Harald Hendrix over de muziek van Gesualdo. Daarna een stuk over de feiten die bekend zijn over de componist. Dit is aangenaam voor je begint te lezen aan het eigenlijke verhaal. De auteur is een muziekliefhebber en dat voel je. De muziekterminologie kan voor een leek onverstaanbaar overkomen maar daar kan je gewoon over lezen. Dat stoort niet. Ook de feiten in het verhaal zijn zeer uitgebreid, al de plaatsen in Italië en de personages. Op een bepaald punt in het boek waren het voor mij wat veel personages en kon ik ze even niet goed plaatsen. Even overlezen en dan had ik de draad weer te pakken. Af en toe wat extra opzoekingswerk vond ik prettig. Je voelt de sfeer van de rijke en machtige adellijke families die het in Italië te zeggen en de strijd met de Kerk. Het dagelijks leven in de renaissance is goed beschreven. Je krijgt ruime details mee van de kleding de gebruiksvoorwerpen en de bezigheden uit die tijd. Het bewogen leven van Gesualdo kreeg voor mij plots een andere betekenis vanaf het moment dat hij vertelt over zijn eigen moeilijke jeugd. Wat hij gedaan heeft valt niet goed te keuren maar het wordt wel begrijpelijker. Een boek om rustig te lezen en te laten bezinken. Ondanks het feit dat het boek niet echt lijvig is krijg je een heel compleet beeld van de componist. Het heeft bij mij een grote indruk nagelaten. Gesualdo is een intrigerend figuur. Deze recensie is geschreven vanuit mijn ervaringen en die van mijn echtgenoot. Het is de eerste keer dat wij allebei hetzelfde boek lezen. Hij leest historische fictie en mij interesseerde het boek vooral omdat het over een componist gaat. Het was heel leuk om er over te praten samen. Moeten we meer doen. Dus laat nog maar wat boeken van dit genre verschijnen.

Leeservaring: 5 / 5 stars Ik begon zonder verwachtingen aan dit boek want ik heb nog niet zoveel ervaring met dit genre en zou wel zien. Eenmaal begonnen met lezen kon ik niet meer stoppen. Je wilt het hele verhaal lezen en weten hoe de verschillende personen die bijzondere man ervaren hebben. Een talentvolle man met een twee, misschien wel een driedubbele moord op zijn geweten... Gesualdo was geen aardige man, hij staat bekend als masochist en sadist. Hield ervan om mensen pijn te doen. Kon zijn woede niet beheersen. Een heel bijzonder persoon in een donkere periode. Dat hoor je volgens mij ook terug in de muziek die ik opgezocht heb om de componist nog beter te leren kennen. Het boek begint met een uitgebreide inleiding die ik prettig vond omdat je dan de gebeurtenissen en de personen beter kunt plaatsen. Daarna volgt het verhaal verteld door de moeder van Gesualdo, in mijn ogen ook geen leuke vrouw, ze is oud, ziek en mist haar overleden zoon Luigi, Gesualdo's broer. Zij heeft een andere kijk op de gebeurtenissen dan de volgende vrouw die aan bod komt; de kamenierster van de echtgenote van Gesualdo. Zij ziet alles gebeuren en denkt er het hare van. Ze is duidelijk jonger. De derde vrouw die haar verhaal kwijt wil is een zangeres aan het hof die meer vertelt over de muzikale kwaliteiten en vreemde kanten van Gesualdo. Zij verafschuwt zijn fascinatie voor geweld. Het laatst is de tweede vrouw van Gesualdo aan de beurt. Hij is alleen met haar getrouwd omdat ze voor nakomelingen moet zorgen. Hij slaat haar als zij zijn minnaars niet accepteert en op een gegeven moment wil ze dit niet langer. Gesualdo sterft op 8 september 1613. Eenzaam en alleen. Ik vind dit boek een aanrader voor mensen die van een goed verhaal houden. Ik heb het ondertussen al 2 keer gelezen en ontdekte steeds iets nieuws.