‘Wat wil je erop? Ik heb alleen knarskaas.’Dat grapje maakt mama aan het einde van de week. Dan is de appelstroop op, net als de gestampte muisjes en de Choba. Even later kruip ik met een dubbelgeklapte boterham met suiker op mijn plekje onder de kachelpijp.’Jaren vijftig van de vorige eeuw. Conny wordt geboren als nummer acht in een groot gezin in hartje Leiden, op een onbewoonbaar verklaard bovenhuis tegenover de Wollen Dekenfabriek van Zaalberg. Vader werkt niet, tussen broers en zussen is er nauwelijks contact. Thuis zijn er ruzies, wordt gepest, heerst afstandelijkheid. Uitzichtloze armoede, gebrek aan kleding en gezonde voeding bedrukken het dagelijks bestaan. Conny groeit op in een wereld waarin armoede een stigma is en een vrijbrief voor uitsluiting. Enige lichtpunt, haar steun en toeverlaat, is haar lieve, onverschrokken moeder. Maar van jongs af aan wil Conny zich ontwikkelen, ontsnappen aan haar leefomgeving, een beter leven bevechten. Zelfs al komt er een moment dat ze tegen de wil van haar moeder in moet gaan.De auteur laat de wereld zien door de ogen van een kind dat zich verbaast over de keuzes van volwassenen. Ze beschrijft – indringend, maar vooral ook meeslepend en onweerstaanbaar humoristisch – haar leven, haar strijd en haar overwinning.Conny van Loon (1956) is geboren en getogen in Leiden. Ze werkte bij antiquariaat Brill, het Rijksmuseum van Oudheden, het AZL en de Rijksuniversiteit Leiden. Ze is co-auteur van vier gidsjes met wandelingen in en om Leiden.Gratenpakhuis is haar debuut.