Inleiding1 Taalkrachtig onderwijs en tekstbegrip1.1 Taalkrachtig onderwijs1.2 Doel voor ogen: referentiekader taal, leerlijnen en lesdoelen1.3 Het nieuwe tekstbegrip1.3.1 Een formule voor tekstbegrip1.3.2 Vloeiend lezen als voorwaarde voor tekstbegrip1.3.3 Van leren lezen naar lezen om te leren1.3.4 Begrijpend luisteren1.3.5 Tekstbegrip, woordenschat en kennisopbouw1.3.6 Diep tekstbegrip1.3.7 Leesmotivatie1.3.8 Digitaal lezen en lezen van papier2 De kapstok: zes elementen van onderwijs in effectief tekstbegrip2.1 Doelen2.2 Tijd2.3 Aanbod2.4 Instructie2.4.1 GRRIM2.4.2 Een lesmodel in fasen2.5 Differentiëren2.6 Monitoren en evalueren3 Formatief handelen bij tekstbegrip3.1 Is meten altijd weten?3.1.1 Summatief toetsen3.1.2 Formatief handelen3.1.3 Feedback3.2 Formatief handelen tijdens een les tekstbegrip3.3 Formatief handelen en het GRRIM-model3.3.1 Formatief handelen tijdens de gezamenlijke start3.3.2 Formatief handelen tijdens de instructie3.3.3 Formatief handelen tijdens de begeleide oefening3.3.4 Formatief handelen tijdens de begeleide oefening: effectief groepswerk3.3.5 Formatief handelen tijdens de verlengde instructie3.3.6 Formatief handelen en zelfstandig verwerken3.3.7 Formatief handelen tijdens de gezamenlijke afronding3.4 Technieken om formatief te handelen3.4.1 Praten om het leren te controleren3.4.2 Schrijven om het leren te controleren3.4.3 Observeren en noteren4 De gereedschapskist4.1 Lees- en luisterstrategieën4.2 Van leerlijnen naar lesdoelen4.3 Rijke teksten4.4 Spreekruimte en interactie4.5 Gevarieerde vragen stellen4.6 Aandacht voor kennis en woordenschat4.7 Werkvormen en verwerkingsopdrachten4.7.1 Werkvormen voor groep 1-24.7.2 Werkvormen voor midden- en bovenbouw4.8 Zelfregulerend leren5 Werken met een tekstcyclus5.1 Wat is een tekstcyclus?5.2 Werken met een ankerverhaal met jonge kinderen5.3 Werken met een tekstcyclus in midden- en bovenbouw6 Effectief tekstbegripsonderwijs borgen6.1 Visie en schoolbeleid6.2 Taken van onderwijs: een taak voor de school6.3 De rol van de leerkracht6.4 Werken aan een positieve leescultuur6.4.1 Leesinteresselijst6.4.2 Leesprofiel6.5 Teamleren6.6 Tot slotNawoordLiteratuurBijlagenEn dan nu aan de slag met Taalkrachtig onderwijs, integraal en op maatMeer lezenGrip op tekstbegrip gaat over de vraag hoe je als leerkracht op een effectieve manier leerlingen tekstbegrip kunt bijbrengen. Tekstbegrip (begrijpend lezen én luisteren in doorgaande lijn) zien we minder als vak en meer als vaardigheid. Een vaardigheid die je ook bij andere vakken inzet. Tekstbegrip gaat vooral over het vergaren, verwerken en verbinden van kennis uit een tekst. Leerlingen die met begrip luisteren of lezen, denken na over de inhoud van die tekst. De focus ligt op de vraag wat jij als leerkracht wil dat de leerlingen uit een tekst halen. Ondersteunend daarbij is het ‘gereedschap’ dat een lezer nodig heeft (leesstrategieën, signaalwoorden, kennis van de wereld, woordenschat). Én er ligt focus op het gereedschap dat jij nodig hebt om de lezer daarbij te helpen (een goede didactiek, het stellen van de juiste vragen, het geven van spreekruimte). In dit boek reiken we praktische instructietechnieken en werkvormen aan waarmee je als leerkracht het denkproces van leerlingen kunt volgen, ondersteunen, uitlokken en formatief kunt evalueren. Interesse in een training en/of advies, ook binnen de school? Kijk op www.cps.nl/tekstbegrip.Grip op tekstbegrip gaat over de vraag hoe je als leerkracht op een effectieve manier leerlingen tekstbegrip kunt bijbrengen. Tekstbegrip (begrijpend lezen én luisteren in doorgaande lijn) zien we minder als vak en meer als vaardigheid. Een vaardigheid die je ook bij andere vakken inzet. Tekstbegrip gaat vooral over het vergaren, verwerken en verbinden van kennis uit een tekst. Leerlingen die met begrip luisteren of lezen, denken na over de inhoud van die tekst. De focus ligt op de vraag wat jij als leerkracht wil dat de leerlingen uit een tekst halen. Ondersteunend daarbij is het ‘gereedschap’ dat een lezer nodig heeft (leesstrategieën, signaalwoorden, kennis van de wereld, woordenschat). Én op het gereedschap dat jij nodig hebt om de lezer daarbij te helpen (een goede didactiek, het stellen van de juiste vragen, het geven van spreekruimte). In dit boek reiken we praktische instructietechnieken en werkvormen aan waarmee je als leerkracht het denkproces van leerlingen kunt volgen, ondersteunen, uitlokken en formatief kunt evalueren. Interesse in een training en/of advies, ook binnen de school? Kijk op www.cps.nl/tekstbegrip.