Deze inleiding in de theoretische pedagogiek beschrijft de huidige stand van zaken. De Nederlandse situatie verschilt nogal van die in de rest van de wereld. Overal buiten Nederland kent het kwalitatief onderzoek in de opvoedingswetenschap een grote bloei, terwijl in Nederland het empirisch-analytisch onderzoek behoorlijk dominant is.

Deel 1 beschrijft de stand van zaken in een vijftal hoofdstromen: de geesteswetenschappelijke pedagogiek, het positivisme, de kritische theorie, het pragmatisme en de taalfilosofie. Hun geschiedenissen worden nadrukkelijk beschreven tegen de achtergrond van de maatschappelijke veranderingen in de tweede helft van de twintigste eeuw. Er is aandacht voor de relatie tussen de verschillende wetenschapstheoretische standpunten en de bijbehorende pedagogische probleemdefiniëringen. Uitgangspunt bij alle hoofdstukken over de hoofdstromen is het wetenschapstheoretisch en kennistheoretisch standpunt van Kant.

Deel 2 geeft een metareflectie. In deel 3 wordt de theorie geïllustreerd aan de hand van een aantal actuele voorbeelden: performativiteit, man-vrouwstudies, multiculturaliteit, hypertext, markt, televisie (en geweld), burgerschap, natuur- en milieu-educatie en jeugdstrafrecht.