Inhoud1 Inleiding 111.1 Professionele zeggenschap: positie verpleegkundigen 161.2 Werkpraktijk: redactieraad 161.3 Werkpraktijk: CC zorgadviseurs 191.4 De opbouw van het boek 20Deel 1 Professionele zeggenschap2 Wat is professionele zeggenschap? 232.1 Inleiding 232.2 Het huidige zorglandschap: positie verpleegkundigen 232.3 Verantwoordelijkheid verpleegkundig vakgebied:inrichting governance 252.4 Professionals komen tot hun recht 292.5 Verpleegkundig leiderschap 303 De context van professionele zeggenschap 353.1 Inleiding 353.2 Interprofessionele samenwerking 363.3 Positionering Verpleging en Verzorging 383.4 Noodzaak van versteviging positie verpleging en verzorging 394 Vormen van professionele zeggenschap 414.1 De adviesraad: ontstaansgeschiedenis 414.2 Verschillende Varianten 434.3 De PAR 454.4 Nurse governance 464.5 Shared governance 474.6 Verpleegkundige stafbestuur 504.7 Councils 514.8 Magnet en excellente zorg 565 De route naar professionele zeggenschap 635.1 Inleiding 635.2 Ons ontwikkelmodel 635.3 Perspectieven op professionele zeggenschap 655.4 Verpleegkundig leiderschap als voorwaarde 675.5 Factoren die de betrokkenheid van verpleegkundigen vergroten 705.6 Management: facilitator of spelbreker? 71Deel 2 De ontwikkeling van professionele zeggenschap6 De routekaart 776.1 Elementen 776.2 De routekaart 787 De start van professionele zeggenschap 817.1 Lef om te beginnen (stap 1) 827.2 Rolverdeling en reglement (stap 2) 887.3 Adviseren als VAR (stap 3) 897.4 De basisvoorwaarden op orde (stap 4) 908 De opbouw van het professionele netwerk 918.1 Empowerment van de beroepsgroep (stap 5) 928.2 Bouwen aan het netwerk (stap 6) 988.3 Betrekken van het netwerk bij de advisering (stap 7) 1008.4 Managers raken betrokken (stap 8) 1009 Het professionele netwerk 1059.1 Professionaliseren van het netwerk (stap 9) 1069.2 Inrichten van het netwerk; themagroepen, werkgroepenen councils (stap 10) 1099.3 Betrokkenheid bij strategische beleidsvorming (stap 11) 1129.4 Managers en netwerk werken samen (stap 12) 11310 De groei naar organisatiebrede professionele zeggenschap 11510.1 Van beleidsvorming naar besluitvorming (stap 13) 11610.2 Verbinden met andere overleggremia (stap 14) 11710.3 Vanzelfsprekend aan tafel (stap 15) 12010.4 Managers en netwerk synchroniseren de agenda (stap 16) 12211 Organisatiebrede professionele zeggenschap 12711.1 Verpleegkundig leiderschap en leiderschap gaan hand in hand(stap 17) 12811.2 Overgang van de structuur van een professioneel netwerknaar de zeggenschapsstructuur (stap 18) 13011.3 Professionele zeggenschap is onderdeel zeggenschap (stap 19) 13011.4 Management en professionals werken samen in een nieuwe vorm(stap 20) 13112 Het huis van professionele zeggenschap 135Bijlage 1 Overzicht veel voorkomende acties per stap 137Bijlage 2 Magnet als inspiratiebron 143Bronnen 149Auteurs 155Verpleegkundigen willen en kunnen veel meer bieden dan ze momenteel doen. Door verbetering van hun positie en vooral zeggenschap over hun eigen vak en het beleid in de organisatie, dragen zij bij aan betere patiëntenuitkomsten. Zo ontstaat binnen de verpleegkundige beroepsgroep meer werkplezier. Door verantwoordelijkheid te nemen krijgen verpleegkundigen meer invloed op de organisatie en inrichting van de zorg. Dat betekent dat ze zich zowel bezighouden met de klinische aspecten van de zorg als de organisatorische randvoorwaarden.Roland Peppel, Harry Woldendorp, Maaike Veenvliet en Arjen Jeninga richten zich in deze uitgave tot iedereen die geïnteresseerd is in de doorontwikkeling van professioneel zeggenschap. Ze geven eerst een beschrijving van professionele zeggenschap: wat houdt het in en welke ontwikkelingen hebben de afgelopen jaren plaatsgevonden? Daarna komt de praktijk van de ontwikkeling van professionele zeggenschap aan de orde.Ten slotte komen de auteurs tot een ontwikkelmodel van professionele zeggenschap met de volgende fasen: inrichting adviesraad, inrichting professioneel netwerk en organisatiebrede professionele zeggenschap. Binnen deze ontwikkelingsstadia maken ze onderscheid tussen de ontwikkeling van de structuur, de aard van de zeggenschap en inhoudelijke thema’s, onder meer gerelateerd aan de kwaliteit en doelmatigheid van zorg.Ze hanteren daarbij ook de componenten van het Magnet-model die leiden tot empirische uitkomsten die aantoonbaar de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg verbeteren. Dit betekent uiteindelijk een andere invulling van bestuur, strategie, management en zorgprofessies binnen zorgorganisaties.Gebruik 'Het huis van de professionele zeggenschap' als praktische handleiding om professionele zeggenschap in te vullen. Daarin staat de route naar verpleegkundig leiderschap centraal.