Eerbetoon aan een grote Verlichtingsdenker, wiens ideeën
nog steeds springlevend zijn en Barack Obama inspireren

Tweehonderd jaar geleden stierf de liberale filosoof en publicist Thomas Paine. Hij stond mee aan de wieg van de Amerikaanse onafhankelijkheid en raakte betrokken bij de Franse Revolutie.

Paine was zondermeer de meest gelezen politieke denker van zijn tijd. Zijn boeken waren bestsellers die miljoenen mensen inspireerden. Hij was bevriend met de groten van zijn tijd zoals Benjamin Franklin, Georges Washington, Thomas Jefferson, Edmund Burke, James Monroe, Mary Wollstonecraft, de Lafayette, de Condorcet en Napoleon Bonaparte. Maar bijna geen van deze vriendschappen bleef duren omdat Paine niet de minste toegeving wilde doen op zijn liberale kernideeën:
de vrijheid van het individu, de gelijkheid van elke mens, zijn afkeer voor de slavernij, zijn verzet tegen elke geïnstitutiona¬liseerde religie. Hij stierf uiteindelijk verarmd en vereenzaamd.

Paine was, nog meer dan zijn metgezellen, de grondlegger van de Verenigde Staten, die aan een zoon van Afrika en van Amerika het burgerschap en uiteindelijk het presidentschap zouden aanbieden. Niet voor niets citeert Obama graag Thomas Paine. Er is ook opnieuw aandacht voor andere visionaire standpunten van deze denker, zoals zijn pleidooi voor algemeen onderwijs, voor een gegarandeerd minimumloon en voor progressieve belastingen om de armoede te kunnen bekampen.

Het liberale denken van Thomas Paine bevat de vertaling van Paines bekendste werken: Common Sense, Rights of Man en The Age of Reason. Dirk Verhofstadt (1955) schrijft een uitvoerige inleiding op leven en werk van de filosoof.