Het Nederlands vroeger en nu is een handboek voor extramurale studenten en docenten over het ontstaan en de evolutie van het Nederlands, van zijn vroegste voorlopers tot en met zijn tegenwoordige vormen. Centraal staat de externe geschiedenis: de lotgevallen van de verschillende variëteiten van de Nederlandse taal, zoals de dialecten, de standaardtaal en de groepstalen, in hun brede politieke, maatschappelijke en culturele context. Van de interne geschiedenis, de ontwikkeling van de klanken en de grammatica, worden de hoofdlijnen beschreven. Een belangrijk deel van het boek gaat over de talrijke hedendaagse variëteiten van het Nederlands en de veranderingen die ze doormaken. Ook wordt ingegaan op het Nederlands buiten Nederland en Vlaanderen. Het slothoofdstuk is gewijd aan de huidige staat, de positie en de toekomst van de Nederlandse taal.