Inhoud 6Voorwoord 11Hoofdstuk 1 Inleiding 13Voor wie is dit boek? 15Mensen zijn toch uiteindelijk allemaal hetzelfde? 16Weerstand 16Standaardargumenten 17Valkuil: doorschieten naar het andere uiterste 18Valkuil: stereotypen 19Opbouw van het boek 22Gebruikte termen 23Deel 1: definities 25Hoofdstuk 2 Cultuur 27Cultuur: een definitie 27De onbewuste cultuur 28Waarden 28Normen 29Dezelfde waarde; andere normen 29Waarden bespreken 30Hoofdstuk 3 Taal, cultuur, communicatie 33Taal en de werkelijkheid 33Taalhandelingen 34Natuurlijke feiten en sociale feiten 34Taal vervult een essentiële rol op drie niveaus 36Cultuur, denken en taal 36Tweetaligen 38Communicatie: een model 39Conflicten 40Analyse 45Hoofdstuk 4 Culturele dimensies 47De negen culturele dimensies 48Clustering van landen 49Culturele dimensies en communicatie 52WRR: indeling op basis van taalclusters 53Deel 2: interculturele communicatie 55Hoofdstuk 5 ‘Je weet wat je hebt. Maar je weet niet wat je krijgt.’ 57Enkele culturele dimensies nader bekeken 57Onzekerheidsvermijding 57Toekomstgerichtheid 60Machtafstand 63Typen macht 67Assertiviteit 75Hoofdstuk 6 Groepscollectivisme en eer 77Het individu versus de groep 78Contextrijke en contextarme communicatie 79Persoonlijke autonomie als waarde voor de professional 80Eer als sleutelbegrip 80Verlies van eer 81Angst voor gezichtsverlies 83Indirecte communicatie bij dreigend verlies van status en eer 84Pendeltechniek bij dreigend eerverlies 84Hoofdstuk 7 Overtuigingsstijlen, ambivalentie en de ik-boodschap 89Cultureel bepaalde overtuigingsstijlen 89Ambivalentie: ja en nee 91De problematische ik-boodschap 92Hoofdstuk 8 Non-verbale communicatie en het uiten van emoties 95Zijn emoties universeel? Persoonlijk? Of bepaald door cultuur? 95Non-verbale tekenen van emoties 97Expressieve en gereserveerde culturen 99In-groepen en buiten-groepen 101Bewust gebruik van emoties 102Valkuilen 102Macht en non-verbale communicatie 103Oogcontact 104Stem 105Lichaamshouding 106Gebaren en codegebaren 107Glimlach 108Fysieke afstand tussen personen 110Aan tafel 111Tot slot: de professional en non-verbale communicatie 112Deel 3: toepassingen in het dagelijkse werk 115Hoofdstuk 9 Gesprekstechnieken, werken met een tolk 117Inleiding: begrijpen op identiteitsniveau,werken op gedragsniveau 117Twee gesprekstechnieken 119Motivational Interviewing 119Oplossingsgerichte Benadering 123Werken met een tolk 131Hoofdstuk 10 Intercultureel onderhandelen 137Bij onderhandelen over essentiële zaken:collectivisme versus individualisme 137De houding van de professional 139Drie profielen 139Fasen in onderhandeling 141Hoofdstuk 11 Omgaan met geloofskwesties 151Geloof op het werk 153Geloofskwesties bij echtscheiding 154Hoofdstuk 12 Ervaringen uit de buurtbemiddeling 157Demografische opbouw 157Flexibele werkwijze 158Taal 159Buitenruimte 159Conflicten rond leefstijlen 161Huisdieren 162Alleenstaanden 163Asociale buren 163Opvoeding 164Zoeken naar pragmatische oplossingen op gedragsniveau 165Expliciet maken van wederzijdse verwachtingen 167Van identiteitsniveau naar gedragsniveau 168Confronteren en begrenzen 169Tot slot 171Hoofdstuk 13 Faciliteren of sturen? 173De faciliterende professional 173Wmo en WNS 174Sturende werkwijze 176Flexibele werkwijze 178Hoofdstuk 14 Tot slot 183Bijlage Leiderschapskenmerken 185Literatuur 187Tussen culturen bestaan grote verschillen over de vraag hoe men hoort te communiceren. In sommige culturen is het uiten van emoties een signaal van oprechte bedoelingen. In andere kent men juist aan zelfbeheersing de hoogste waarde toe en ziet men het uiten van emoties als teken van geestelijke onvolwassenheid. Sommige mensen formuleren de boodschap tussen de regels door. Anderen verlangen juist een duidelijke boodschap, zonder omwegen. En zo zijn er nog talloze andere verschillen tussen culturen als het gaat om communiceren.Wat gebeurt er vervolgens wanneer mensen met elkaar te maken krijgen en vanwege hun culturele achtergronden verschillende opvattingen hebben over de spelregels van hun communicatie? Bijvoorbeeld over de acceptabele hoeveelheid emotie, dominerend gedrag of stemvolume in hun gesprek? En, belangrijker nog, begrijpen ze hun gesprekspartner?Nederlandse professionals hebben tegenwoordig bijna iedere dag te maken met de vraag hoe ze dergelijke verschillen kunnen herkennen, interpreteren en hoe ze de eigen communicatie daar op af kunnen stemmen. Nederland wordt immers steeds diverser, met steeds meer culturen en bevolkingsgroepen binnen de landsgrenzen.Radi Suudi en Leila Jaffar hebben meer dan vijfendertig jaar ervaring als trainers en adviseurs op het gebied van interculturele communicatie. Iedere taal is een Wereld is daarvan de neerslag. Met het boek willen de auteurs de grote groep professionals een kader aanreiken om te begrijpen wat interculturele communicatie inhoudt en daarnaast ook praktische strategieën en gesprekstechnieken om cultureel bepaalde verschillen in de communicatie te kunnen herkennen en daar effectief mee om te gaan. Dat alles rijk geïllustreerd met voorbeelden van gesprekssituaties uit de eigen praktijk van de schrijvers.Iedere taal is een wereld is opgebouwd uit drie delen: het eerste deel definieert een aantal kernbegrippen als ‘cultuur’ en ’communicatie’, de relatie tussen taal en cultuur en de verschillende elementen van communicatie. In deel twee komen de culturele dimensies ‘onzekerheidsvermijding’, ‘toekomstgerichtheid’, ‘assertiviteit’,‘machtafstand’ en ‘groepscollectivisme’ aan de orde. Deel drie slaat een brug tussen de inzichten van de voorafgaande hoofdstukken en de werkpraktijk van professionals. De auteurs presenteren twee gesprekstechnieken die in aangepaste vorm goede resultaten kunnen opleveren bij interculturele gespreksvoering.