Man zonder rijbewijs
Oek de Jong, die nooit heeft willen autorijden, neemt alsnog rijles. Plaats van handeling is Amsterdam, de stad waar hij al bijna vijftig jaar woont en die hij in de lesauto opnieuw en nu in al zijn uitgestrektheid ontdekt. Waarom is hij hier zo laat mee begonnen? Die vraag leidt terug naar hoe hij is geworden wie hij is. Beelden komen op: een bijna fatale rit in de auto van zijn moeder, hoe hij door zijn eenzelvige vader en moeder werd gevormd, het machismo van zijn Friese grootvader, ongelukken en ‘narrow escapes’, reizen in Egypte en Marokko zonder auto, het effect van schrijver-zijn op een leven.
Zijn eerste rit op de Ring van Amsterdam bezorgt Oek de Jong de schok die de aanzet is geweest tot het schrijven van ‘Man zonder rijbewijs’, een verrassende memoir vol humor en zelfspot.
Shortlist Libris Literatuurprijs 2023
'Uiteraard met de humor waaraan het deze schrijver nooit ontbreekt.'
'Erudiet chauffeert Oek de Jong de lezer door zijn leven. De beelden die De Jong oproept en die zo overtuigend zijn dat ze niet verzonnen lijken, maar rechtstreeks uit de realiteit op papier getransponeerd. Het brengt de schrijver dichterbij dan ooit.'
'In zijn vermakelijke en ontroerende memoir 'Man zonder rijbewijs' doet De Jong beeldend verslag van zijn tochten door de stad in de lesauto.'
'Oek de Jong verheft zijn autorijlessen tot literatuur, tot een verhaal dat meer betekent dan er op het eerste gezicht staat.'
'Met prettige zelfspot en een sterk observerend oog doet De Jong verslag (…) Het maakt 'Man zonder rijbewijs' tot een kleine, uiterst boeiende autobiografie.' - [waardering: vier sterren] Sonja de Jong, Gooi- en Eemlander
'De klopjacht op "het roze geplastificeerde kaartje" leidde tot een knap, gevoelig en onderhoudend memoir.' - Onze 50 beste boeken van het jaar
' 'Man zonder rijbewijs' legt de ziel bloot van een schrijver die zijn eigen mensenschuwe kant en zijn eigen eenzelvigheid omarmt en bevecht. […] En het is goed toeven bij Oek de Jong in de auto, zelfs voor verstokte ov-reizigers.'
'De weg terug naar zijn jonge ik, vol humer en zelfspot.'
'De Jong vertelt boeiend, met de nodige zelfspot, herkenbaar en hilarisch.'
'Niet ontnuchterend, ook niet relativerend, maar op een eigenaardige manier vitaal. Compleet. 'Man zonder rijbewijs' ontpopt zich gaandeweg als een schrijversautobiografie, eentje die me raakt, omdat het ook een studie in geluk is.'
'In een ongedwongen, luchtige stijl, vol mildheid en zelfspot verweeft Oek de Jong het heden met het verleden en vindt verklaringen voor wie en wat hij geworden is. Een licht melancholisch memoir dat met veel plezier geschreven is.'
'Een mooie, ontroerende roman.'
' 'Man zonder rijbewijs' is een bijzondere autobiografie geworden.'
'[…] alles grijpt op een verbazend vanzelfsprekende manier in elkaar, […].'
'[…], het is misschien wel in eerste plaats een portret van De Jongs ouders. De passages over hen zijn de indrukwekkendste - en de intiemste - van het boek. Sterker nog: ze kunnen zich meten met de aangrijpendste alinea's uit zijn fictie.'
