"Het werk van de filosoof Descartes (1596–1650) is een belangrijke impuls geweest voor de mechanisering van het wereldbeeld. Zijn grond­ideeën hebben substantieel bijgedragen aan de ontwikkeling van een moderne wetenschappelijke methode.

Descartes’ aanwezigheid in Utrecht in de jaren dertig van de zeventiende eeuw, maar vooral de aanhang die hij onder de studenten van de jonge universiteit verwierf, leidde tot een enigszins zwarte bladzijde uit de geschiedenis van de Utrechtse Universiteit. In plaats van de discussie op passende rationele wijze te voeren werd het onderwijs in de nieuwe filosofie verboden. Dat was een ongepaste manier om een intellectueel debat te beëindigen.

In dit boek verstaan Utrechtse geleerden uit een reeks van wetenschappelijke disciplines zich alsnog met de Cartesiaanse denkwereld. Dat levert een rijk en genuanceerd inzicht op in de betekenis van Descartes’ uitgangspunten voor de be­oefening van de wiskunde, natuurkunde, geneeskunde, diergeneeskunde, ethologie, psychologie, theologie, rechtsgeleerdheid en musicologie.

Née Cartésienne / Cartesiaansch Gebooren

Descartes en de Utrechtse Universiteit - Willem Koops
Crisis te Utrecht: 1641-1642 - Theo Verbeek
“Tot merckelijck prouffijt….”. De Utrechtse universiteit in de eerste tien jaren van haar bestaan - Leen Dorsman
Descartes en de wiskunde - Henk J.M. Bos
Descartes en de fysica - Dennis G.B.J. Dieks
Descartes en de geneeskunde - Jan van Gijn
Kan een machine denken? Een Cartesiaans gedachte-experiment - Berry M. Spruyt
Denken en er zijn - Jan A.R.A.M. van Hooff
Het pijnappel-eiland - Nico H. Frijda
Descartes’ erfenis en de betekenis en rationaliteit van het geloof - Vincent Brümmer
Descartes en de rechtsgeleerdheid - Govaert C.J.J. van den Bergh
Descartes en de Ban-Boësset-controverse - Rudolf Rasch"