Verhaal: Prostituee Maud probeert zich staande te houden in het Nederland van de nabije toekomst, wanneer alle persoonlijke gegevens van mensen worden opgeslagen in een elektronisch burgerdossier. Dat betekent dat je geen echte privacy meer hebt en je vrijheid wordt beknot, maar het moet het leven ook een stuk gemakkelijker en veiliger maken. Maud heeft er geen probleem mee dat overheid en bedrijfsleven bijna alles over haar weten. Zij heeft niets te verbergen en dus ook niets te vrezen. Of lijkt dat alleen maar zo? Mijn mening "Niets te verbergen" is een verhaal dat al van bij het begin vlot wegleest. Je komt onmiddellijk terecht in de ongewone wereld van Maud waar alle persoonlijke gegevens van mensen worden opgeslagen in een elektronisch burgerdossier. Persoonlijk vond ik het feit dat Maud een prostituee is een interessante keuze, het maakte het verhaal net dat tikkeltje boeiender. Bovendien heeft ze best wel een en ander te verbergen zo blijkt... Het boek wist de hele tijd mijn aandacht vast te houden en het einde vond ik echt goed in elkaar zitten. Het hele concept van privacy is bovendien erg actueel. Tijdens mijn opleiding communicatiewetenschappen werd erg duidelijk hoeveel informatie grote bedrijven, zoals bijvoorbeeld Google en Apple, over ons hebben. Ooit al eens iets opgezocht via Google dat je nadien in de reclamebalk op Facebook zag verschijnen? Beetje beangstigend dat iets als je zoekgedrag op internet wordt bijgehouden. Meer aandacht voor ons recht op privacy is daarom ook altijd mooi meegenomen.

Nederland, 2029: Maud is een zelfbewuste jongedame die haar leven naar volle tevredenheid leidt. Ze geniet van het gemak dat de moderne technologie met zich meebrengt. Zo vindt ze het ideaal dat haar koelkast aangeeft wanneer ze boodschappen moet doen en ook de berichtjes op haar telefoon waarin de tamponfabrikant vermeldt dat haar menstruatie er weer aan zit te komen, komen goed van pas. Sommige mensen in haar omgeving reageren angstig op het verlies van hun privacy maar Maud vindt dat maar overdreven. Sinds de economie in Amerika volledig is ingestort, wordt Nederland overspoeld door illegale Amerikanen. Zij hopen in Nederland een nieuw bestaan op te bouwen. Deze Amerikanen hebben geen telefoon of ingebouwde chip, met DNA-profiel, die bewijst dat ze een verblijfsvergunning hebben. Veel Nederlanders hebben een hekel aan de Amerikaanse gelukszoekers maar dat geldt niet voor Maud. Ze heeft zelfs een illegaal in huis genomen. Toen ze de zeventienjarige George onder erbarmelijke omstandigheden op straat vond, heeft ze hem onder haar hoede genomen. Maud probeert via het illegale circuit een verblijfsvergunning voor George te bemachtigen. Tot die tijd moet George zich goed verbogen houden want als Maud en George door burgerservice gesnapt worden, zijn de gevolgen niet te overzien. Maud deel haar mening graag op een openbaar forum. Hoe meer mensen haar berichten waarderen, hoe beter ze zich voelt. Wanneer Maud berichtjes over een farmaceutisch bedrijf plaatst, reageert het bedrijf verbolgen. Er wordt zelfs met gerechtelijke stappen gedreigd. Maud maakt zich geen zorgen, niemand kan haar wat maken. Ze voelt zich veilig in een wereld waar alles en iedereen openheid van zaken geeft. Haar vriendin Amity denkt er heel anders over. Als ze samen wat gaan drinken kiest Amity voor cafeetjes die maar weinig bewakingscamera's hebben. In haar eigen huis heeft ze zelfs een afluistervrije ruimte ingebouwd. Maud begrijpt Amity niet. Denkt ze nu echt dat burgerservice tijd heeft om alles en iedereen in de gaten te houden? Dan belt burgerservice bij Maud aan. Een ernstig kijkende heer en dame vermoeden dat Maud iemand in haar huis verbergt. Maud heeft er geen rekening mee gehouden dat haar koelkast al haar aankopen registreert. Maud woont alleen maar doet de laatste tijd inkopen voor twee. Het lukt Maud de twee af te poeieren maar de schrik zit er goed in. De handige snufjes waar ze zo dol op is, kunnen zich dus ook tegen haar keren. Ook het farmaceutische bedrijf heeft nog het nodige voor haar in petto. Je hebt het thema van dit boek vast al geraden: privacy. Ook tegenwoordig gaan we al behoorlijk achteloos met onze privacy om. Supermarkten registreren onze aankopen met behulp van de handige klantenpassen en op internet delen velen van ons open en bloot hun diepste gevoelens. Schrijfster Aglaia Bouma maakt met dit boek duidelijk dat we best wat zorgvuldiger met onze persoonlijke gegevens om mogen gaan. Het gemak van de moderne tijd kan zich uiteindelijk tegen ons keren, dat ondervindt ook Maud. Aglaia Bouma heeft goed nagedacht over de nabije toekomst en de gebruikte technologie is geloofwaardig. Persoonsgegevens staan in het elektronische burgerdossier. Wie ooit een misstap begaat, wordt daar de rest van zijn of haar leven mee geconfronteerd. Het leukste moderne snufje is de virtuur. Wie wil weten wat het is zal het boek moeten lezen want ik verklap het niet. Daarnaast is er ook nog een aangrijpende verhaallijn over de jeugd van Maud. Maud verdient haar geld als prostituee. Dit geeft het verhaal een bijzondere invalshoek. Maud heeft een aantal opvallende klanten en Aglaia Bouma beschrijft veel klantbezoeken in geuren en kleuren. De klanten van Maud komen niet al te best uit de bus. De een heeft een bilpartij vol pukkels, anderen hebben vreemde geslachtsdelen. Soms is het grappig om te lezen, soms is het op het onsmakelijke af. Ik vraag me af waarom de auteur juist deze invalshoek voor dit verhaal heeft gekozen. Is het omdat Maud zich door haar beroep ook letterlijk blootgeeft? Van mij had de schrijfster wel wat minder aandacht aan de seksuele escapes van Maud mogen besteden, het voert nogal de boventoon. De boodschap is in ieder geval duidelijk: ga zorgvuldig met jouw privacy om!

Maud werkt als prostituee in het Nederland van 2029. Haar persoonlijk leven en haar hele doen en laten worden vastgelegd in een elektronisch burgerdossier dat is opgeslagen in het geheugen van haar smartphone, het apparaat dat centraal staat in het leven van iedere Nederlander. Het maakt haar leven gemakkelijk en veilig maar tegelijkertijd ook een stuk onvrijer. Maud heeft daar niet zoveel problemen mee. Zij heeft niets te verbergen en hoeft dus niets te vrezen of het moet zijn dat zij George, een illegaal in Nederland verblijvende Amerikaan, onderdak verleent. Op een dag staat plotseling haar zus Emilia voor de deur. De twee zussen die een groot gedeelte van hun jeugd in pleeggezinnen hebben doorgebracht zijn van elkaar vervreemd en daar is een goede reden voor. Als Maud een identiteit en een smartphone voor George wil bemachtigen en daarnaast ook een hack in een andere smartphone wil laten uitvoeren, zet dat een reeks gebeurtenissen in gang die Maud in groot gevaar brengen. Aglaia Bouma is, behalve schrijver, een emotionele rationalist, luchthartige pessimist, sociale einzelgänger, empathisch misantroop, amateur-entomoloog en ondernemer. Zij is bekend van haar eerdere roman De dwaling en een aantal korte verhalen. Niets te verbergen is haar nieuwste boek. In een vlotte en compacte stijl die heel erg aangenaam leest, vertelt Aglaia Bouma een opmerkelijk en verontrustend verhaal over het leven in Nederland in de nabije toekomst. Een leven dat beheerst wordt door de burgerservice, een overheidsorgaan dat via een elektronisch burgerdossier controle uitoefent over alle inwoners met de bedoeling het leven gemakkelijk en veilig te maken. Dat een dergelijke controle onaangename neveneffecten kan hebben voor de privacy van mensen is voor Maud van minder belang. Ik heb niets te verbergen zegt ze steeds. Vijf woorden waarmee zij en met haar vele Nederlanders het grote wegkijken rechtvaardigen. Een argeloosheid waarvan de overheid handig gebruik maakt bij de inperking van vrijheid en privacy. Om dit zorgwekkende en zware onderwerp lichtheid mee te geven heeft Bouma zeg maar Aglaia er de nodige humor en een leuke portie seks aan toegevoegd zonder dat daardoor de geloofwaardigheid wordt aangetast. Nadat ik de afspraak met mijn vriendin een dag had verzet, besloot ik het profiel op het openbare deel van mijn elektronisch burgerdossier bij te werken. Ik liet de mobiel contact maken met het scherm in de woonkamer en tikte mijn foto aan. Die was heel mooi, maar zoals ik er nu uitzag zou het mogelijk moeten zijn een nog betere te plaatsen. Ik koos opname en bleef net zo lang spannend in het cameraatje kijken tot het scherm een perfect beeld toonde. Daarna stopte ik het filmpje en zocht de juiste foto. Met een snelle tik maakte ik hem definitief. De warme achtergrond die ik ooit had gekozen, vloekte nu wel met mijn rode jurk, dus moest ik daarvoor ook een nieuwe kiezen. Onder "hobby's" voegde ik alles toe wat ik maar kon verzinnen als voorbereiding op de service die het telecombedrijf waar Amity werkte zou gaan bieden. Daarbij zorgde ik er wel voor dat ik dingen die de armen leuk vinden oversloeg. Toen pas zag ik dat er een nieuwe aanbeveling op goedkeuring stond te wachten. Hij was afkomstig van ene D., zonder nummer, en luidde alleen maar: "Zeer verdienstelijke dame van hoog niveau." Natuurlijk stemde ik in met plaatsing. Ik had nog steeds tijd over, dus ging ik naar WijVoorOns, mijn favoriete gratis nieuwsdienst. Niet dat ik me de betaalde diensten niet kon veroorloven, maar dat verkooppraatje van hoor en wederhoor sloeg nergens op. Als iemand op WijVoorOns een foutief bericht plaatste, was er altijd wel een lezer die het verbeterde. Ik bekeek een filmpje van een man die in elkaar geslagen werd, maar kon de dader niet goed genoeg zien om hem eventueel te kunnen identificeren. Met een half oog las ik hoe chips in producten bedrijven in staat stelden voedselcursussen aan te bieden aan mensen die veel ongezond eten in huis hadden, terwijl ik de volgende kop vast scande: "Nieuwe verzekering voor geweigerden". Mensen die op basis van hun ebd geweigerd waren voor allerlei verzekeringen konden nu terecht bij een nieuwe firma die geen eisen stelde en zeer scherpe prijzen hanteerde. Interessant, want de ziektekostenverzekering die ik bij een concurrent van dit nieuwe bedrijf had lopen was peperduur. Men denkt nog altijd dat prostituees vaker en ernstiger ziek worden dan andere mensen. Mijn mobiel piepte dat ik een berichtje had ontvangen en ik liet hem op het scherm tonen. Het was van Sven, die meldde dat hij over tien minuten voor de deur zou staan. Het artikel over de nieuwe verzekering zette ik in het geheugen en ik schakelde de telefoon uit voor ik naar buiten ging. Ik wilde niet gestoord worden. Aglaia Bouma Hoewel het verhaal in de toekomst speelt, refereert de schrijfster regelmatig aan politieke en maatschappelijke ontwikkelingen zoals die zich vandaag de dag in Nederland voordoen. Zo besteedt zij aandacht aan de soms stuitende handelswijze van de kinderbescherming en ook de ontmenselijking van het vreemdelingenbeleid wordt uiterst kritisch benaderd. Een sneer naar een onlangs afgetreden staatssecretaris is leuk gevonden. Aglaia Bouma vertelt het verhaal aan iemand, die zij met u aanspreekt. Wie daarmee bedoeld wordt, wordt pas aan het einde van het boek duidelijk. Een einde dat ook laat zien dat Nederland een uitermate onplezierig land kan worden. Volledige veiligheid kan niet bestaan zonder beknotting van de privacy en volledige privacy biedt geen veiligheid. Wanneer de gevoelige balans tussen deze grootheden is verstoord, heeft dat verstrekkende gevolgen voor persoonlijke levenssfeer van iedereen. Niets te verbergen verontrust en zet aan tot nadenken. Het is een geloofwaardige roman met een hoge actualiteitswaarde, verplichte stof voor iedereen die van mening is dat niets te verbergen hebben gelijk staat aan niets te hoeven vrezen. De realiteit is schrikbarend anders. "Schreeuwen versterkt de stem, niet de argumenten": zegt een medewerkster van de immigratie en naturalisatiedienst. Vraag het maar aan Maud.

Hoe schrijf je in hemelsnaam een recensie van een boek dat je zelf geschreven zou kunnen hebben. Niet het verhaal in deze vorm dan, maar wel het thema. Een tragikomedie in een enigszins dystopische toekomst. Dan kan je toch nauwelijks een objectief oordeel geven. Maar goed, het boek verdient wel wat aandacht. Niets Te Verbergen van Aglaia Bouma is een zeer vlotte roman die zich in de nabije toekomst van Nederland afspeelt. De navolgelingen van Opstelten en Teeven cs hebben in het belang van de burger de privacy nog veel verder afgebouwd en ruim twintig jaar dossiervorming (denk EKD en EPD) maakt van iedereen een verdachte. Maar het boek is geen zware of zwarte verhaling. Nee, aan de hand van het leven van een dame van lichte zeden krijgen we een vlotte vertelling van een korte periode in haar leven op smeuïge wijze voorgeschoteld. Dat het daarin van kwaad tot erger gaat en ik bij tijd en wijle ziedend was om wat er gebeurde, ach, dat deerde het vlotte leestempo niet. Een enkele hapering was er wel als er stukjes scenario voorbij kwamen die net iets te gekunsteld waren of een net iets te makkelijke extrapolatie van het heden zoals een zwartkijker die nu zou zien. Maar niet vaak genoeg om de pret te drukken. Al met al heeft Aglaia Bouma er aannemelijk verhaal geschreven op luchtige wijze en een paar vette knipogen. Net niet helemaal een page turner, maar hij was toch in drie dagen uit. Als tweede roman (altijd lastig) geslaagd. Eens kijken of er nog een paar stappen op de literaire ladder volgen zodat we zo misschien weer een ster erbij hebben aan het Nederlandse literaire firmament.

Prostituee Maud probeert zich staande te houden in het Nederland van de nabije toekomst, wanneer alle persoonlijke gegevens van mensen worden opgeslagen in een elektronisch burgerdossier. Dat betekent dat je geen echte privacy meer hebt en je vrijheid wordt beknot, maar het moet het leven ook een stuk gemakkelijker en veiliger maken. Maud heeft er geen probleem mee dat overheid en bedrijfsleven bijna alles over haar weten. Zij heeft niets te verbergen en dus ook niets te vrezen. Of lijkt dat alleen maar zo? Niets te verbergen speelt zich af in het Nederland van 2029. De schrijfster schept een aannemelijk én vooral verontrustend beeld van een wereld die heel erg lijkt op de wereld die we nu kennen, maar tegelijk drastisch veranderd is. De technologie is zodanig geëvolueerd dat privacy niet langer vanzelfsprekend is. In deze wereld leeft en werkt Maud, het sympathieke, niet te benijden hoofdpersonage. Aglaia Bouma grijpt onze privacy, een onderwerp dat tegenwoordig amper weg te denken is uit de actualiteit, aan om de lezer aan het denken te zetten. Betekent niets te verbergen hebben ook dat iedereen zomaar alles van jou mag weten? Geven we niet te veel prijs op het internet? Zijn we bereid onze privacy in te ruilen voor meer veiligheid? Is dit de toekomst die ons wacht? Allemaal vragen die in mijn hoofd speelden tijdens het lezen. Niets te verbergen speelt zich af in de toekomst, maar is tegelijk brandend actueel. Het zet je aan het denken, leest vlot en zit vol met humor en verrassende wendingen. Ik las het in ieder geval in één ruk uit!

Callgirl in bed met Big Brother 'Niets te verbergen', een scifi roman over een dolgedraaide participatiemaatschappij 'Van mij mogen ze alles weten, ik heb niets te vrezen en dus ook niks te verbergen.' Dat is een populaire opvatting als het om privacy gaat. Maar hoe gaat de wereld er uit zien als alle informatie over iedereen wordt opgeslagen en die data ook daadwerkelijk geanalyseerd en gebruikt wordt? Wat kan er gebeuren als er van iedereen een elektronisch burger dossier wordt bijgehouden? En als grote bedrijven daarbij evenveel macht hebben als de overheid. Dat is een wereld die niet eens zo ver meer weg is. Aglaia Bouma beschrijft in haar roman 'Niets te verbergen' het leven van Maud, een prostituee. Een slimme keuze omdat hele stadions vol met Libelle tot aan ELLE Wonen lezeressen in de ban zijn van alle tinten grijs. Maar de seks is hier niet alleen een lokkertje en Bouma biedt bepaald geen sensuele of erotische verheerlijking van het oudste beroep van de wereld. Het is eerder een handige manier om de hoofdpersoon Maud in veel verschillende situaties en bijbehorende verhaallijnen te trekken. Overigens is het werk van de hoofdpersoon volledig legaal en betaalt Maud netjes haar belastbaar deel, net zoals het nu is in de escort-wereld. Het verhaal wordt wat luchtiger door de invalshoek van een prostituee te gebruiken want er zit, voor scifi-liefhebbers als ik, nogal wat technische informatie in over gadgets. In een wereld waarin alles wordt geregistreerd, is er weinig ruimte voor menselijk contact, voor de onderonsjes. Voor het 'ik doe wat voor jou, jij doet wat voor mij'. Elkaar helpen is er niet meer bij want door een ander te helpen kun je te makkelijk in de problemen komen. Dus moet alles geregeld worden. Met als resultaat een participatiemaatschappij on steroids. Dat is niet eens sciencefiction maar nu al werkelijkheid. Denk bijvoorbeeld aan de schoonmoeder van Lange Frans die aan de sociale recherche moest uitleggen dat oppassen op je eigen kleinkinderen niet als werk gezien moet worden. De moeder moest ook wat gekregen boodschappen en een paar betaalde rekeningen verantwoorden tegenover de rechercheurs. Een daad van liefde werd plots verdacht gemaakt. Zo ver weg zitten we dus niet van de nabije toekomst die Aglaia Bouma schetst. Je eigen verleden achtervolgt je omdat het door instanties wordt gezien als een voorspelling van de toekomst. Zoals genezen kankerpatiënten nu geweigerd worden bij het afsluiten van verzekeringen. We worden verslonden door kille algoritmes en ongevoelige managers. Maar we zijn nog steeds mensen, geen robots. Aglaia Bouma weet de ingrediënten die nu al in onze wereld aanwezig zijn op te kloppen tot een smakelijk verhaal. Zo is er de twist dat Amerikanen na al hun onzinnige oorlogen niet meer de politieagenten van de wereld zijn maar juist het uitschot. Het zijn asielzoekers geworden die wanhopig naar een veilige plek zoeken maar in elkaar worden geslagen, opgejaagd en uitgezet. Eenmaal opgepakt worden ze in een container gegooid om teruggestuurd te worden. Yankee go home, maar dan anders. Het verhaal zet je ook aan het denken over je eigen online gedrag. Lekker je mening spuien op social media, wat iedereen nu al doet, komt in een ander licht te staan. Je kwaad maken over de macht van de farmaceutische industrie, een aflevering van Tegenlicht posten op Facebook over diezelfde industrie, je uitlaten over de eindeloze bonussenstroom terwijl onze bejaarden in luiers moeten liggen, of de massa's ontslagen. Het zou wel eens heel vervelend kunnen uitpakken wanneer de bedrijven die je bekritiseert echt meer macht hebben dan overheden. Zeker wanneer diezelfde bedrijven jouw online profiel beheren, jouw visitekaartje zijn voor de wereld, jouw leven beheersen. O wacht, dat doen ze al... Al met al is 'Niets te verbergen' een aanrader voor de zomer. Leest heerlijk weg, zonder dat je verstand op nul wordt gezet.