Voorwoord1.Tegendraads denken over prestaties in het onderwijs. Het belang van verbeeldingskrachtRobert van Putten en Theo van der Zee2.De ontsporing van een emancipatie-ideaal. Hoe de meritocratie greep kreeg op het onderwijsBerend KamphuisPraktijkverhaal: ‘Hoeveel hebben we er als samenleving voor over om mensen ergens te brengen?’Guido de Bruin3.De mythen van gelijke kansen. Van gelijkheid van prestatie naar gelijkheid van existentieGert Biesta4.Van verticale naar horizontale differentiatie. Een pleidooi voor gelijkwaardiger onderwijsEddie DenessenPraktijkverhaal: Hoe schoolbestuurders denken over meritocratie en onderwijsJan Hoogland5.Van calculerende naar radicale hoop. Een wakkere inzet van onderwijsbestuurders voor gelijke kansenTheo van der ZeePraktijkverhaal: Goed onderwijs voor alle kinderen vanzelfsprekend makenGuido de Bruin en Monica Neomagus6.De vrijheid van de genade. Van verdienste naar dienstbaarheidErik Borgman7.De werkingskracht van ontferming. De meritocratie bevraagd vanuit de gelijkenis van de talentenBram de MuynckPraktijkverhaal: Anders meten en waarderenRobbert Jan de Vries8.Van menselijk kapitaal naar floreren. Een meer humaan doel van onderwijsDoret de RuyterPraktijkverhaal: ‘Praat niet over het kind, maar mét het kind’Eveline Verwater9.Zachter, minder, trager, zwakker. Het appel van existentiële onzekerheid op het hoger onderwijsGerdien Bertram-Troost en Robert van PuttenPraktijkverhaal: Groter dan ik: persoonsvorming aan de universiteitEveline Verwater10.De macht van verbeelding. Meritocratische vorming en de beeldende rol van de schoolRoel Kuiper11.Epiloog. Bouwstenen voor de transformatie van onderwijs en samenlevingRobert van Putten en Theo van der ZeeOver de auteursDeze bundel bevat academische essays en praktijkbijdragen die onderwijs verbeelden voorbij de eenzijdige focus op eigen verdiensten, prestaties en succes.Prestaties, prestaties, prestaties. Het onderwijs lijdt aan prestatiepijn die alsmaar heviger wordt. Kunnen leerlingen, docenten en scholen de oplopende prestatieverplichtingen wel nakomen? Als we met nog meer inspanning voor betere prestaties nauwelijks verder komen, waarmee dan wel?Onderwijs voorbij de meritocratie kijkt voor het vraagstuk van prestaties naar het onderliggende meritocratisch ideaal van de eigen verdiensten en stelt dat ter discussie. Het meritocratisch ideaal is weliswaar aantrekkelijk, maar in de huidige samenleving en in het huidige onderwijs is dat ideaal tiranniek geworden. De meritocratie holt de solidariteit uit en ondermijnt de menselijke waardigheid.Aan de orde zijn vragen als: hoe heeft het meritocratisch ideaal zijn weg gevonden in het onderwijs? Wat is de betekenis ervan voor het werken aan gelijke kansen en waardoor schiet dit haar doel voorbij? Hoe kunnen scholen onderwijs en gelijke kansen realiseren voorbij de meritocratie? Wat zijn bruikbare en relevante alter natieven voor het eenzijdig streven naar eigen verdiensten? Wat hebben onderwijsbestuurders, schoolleiders, docenten en andere betrokkenen daarvoor te doen?Onderwijs voorbij de meritocratie bevat elf academische bijdragen en zes praktijkbijdragen die de verbeelding over goed onderwijs uitdagen en verrijken. De auteurs laten zich daarbij voeden door bronnen uit filosofie, pedagogiek en theologie.De bundel is voor moedige mensen in het onderwijs, de samenleving en de politiek.