Begin 2008 presenteerde het kabinet-Balkenende IV het ‘Actieplan overlast en verloedering’ met als doel: in 2010 is de sociale en fysieke overlast met een kwart verminderd ten opzichte van 2002. De maatregelen van het Actieplan zijn gericht op overlast (en criminaliteit) door jongeren, op uitgaansoverlast, op overlast in de woon- en leefomgeving en op verloedering in de fysieke woon- en leefomgeving. Het pakket aan maatregelen is uiteenlopend, variërend van bemiddeling bij een conflict tussen buurtgenoten, insignes voor bijzonder opsporingsambtenaren, wijzigingen in de drank- en horecawet, tot professionalisering van de jeugdzorg en campussen voor risicojongeren zonder opleiding of werk.
Waarom zet de overheid juist deze maatregelen in en in hoeverre is dit een beargumenteerde keuze? In vervolg op de publicatie Sociale veiligheid ontsleuteld heeft het SCP het Actieplan overlast en verloedering tegen het licht gehouden. Veronderstellingen uit het Actieplan zijn gereconstrueerd en geconfronteerd met empirische bevindingen over de effectiviteit van maatregelen om overlast en verloedering terug te dringen. Met deze benadering kunnen beleidskeuzen in de toekomst beter worden onderbouwd.