Terwijl de onafhankelijkheidsoorlog tegen Spanje nog in volle gang was, begon de Republiek der Verenigde Nederlanden rond 1600 aan een tijdperk van ongekende bloei. Het karakter van die Gouden Eeuw werd bepaald door de unieke ligging van het land: aan de monding van de belangrijkste rivieren van Europa en aan de kust van de Noordzee. Water en scheepvaart domineerden de samenleving in al zijn facetten. Vol zelfvertrouwen maakten talloze ondernemers gebruik van de mogelijkheden die het water hen bood.

In geen land ter wereld waren meer schepen dan in Nederland. Het meest indrukwekkend waren de oorlogsbodems die slag leverden met Spanjaarden en Engelsen, en de retourschepen van de VOC. Maar er voer nog veel meer onder Nederlandse vlag. Fluitschepen, pinassen en allerlei kustvaarders transporteerden goederen door heel Europa. Kooplieden charterden beurtvaarders of samoreuzen voor verder transport landinwaarts. Trekschuiten boden betrouwbaar vervoer van passagiers en post, staatsiejachten waren beschikbaar voor de overheid. Buizen, pinken en waterschepen leverden vis voor de bevolking van Nederland en het verre achterland. En wie rijk was geworden met handel in haring of specerijen had een speeljacht om te recreëren op het water.

In dit boek passeren de belangrijkste scheepstypen van de Gouden Eeuw de revue. Ze geven een beeld van de uitzonderlijke rol die het schip speelde in een dynamische tijd.