INHOUDVoorwoord 10Inleiding 121 Wat hebben systemen nodig van leiderschap? 151.1 Kijken met een systemische blik 181.2 Je systemische plek innemen en holding space creëren 211.3 De werkelijkheid onder ogen zien: de kracht van erkenning 242 Hoe systemen werken 272.1 Wat weten we over hoe een systeem werkt? Vier logische principes 292.2 Patronen 372.3 Leiderschap met kennis van systemen 3 Organisatiethema’s 433.1 Weerstand wegnemen? 463.2 Zelfsturing: a mission impossible? 513.3 Plek maken is iets anders dan een vacature plaatsen 543.4 Wat is de juiste plek? Parentificering en triangulering 583.5 We kunnen niet kiezen: leidende principes 673.6 Het gaat fout als we het wel doen, het gaat fout als we het niet doen 703.7 Hoe krijgen we verandering werkelijk doorgevoerd? 753.8 Tijd voor transformatie 774 Een nieuw perspectief 854.1 Controle 884.2 Feedback en feedforward 894.3 Conflict 904.4 Cynisme 914.5 Scepsis 924.6 Burn-out 934.7 Anciënniteit 944.8 Subsidie 954.9 Oordelen 964.10 Invloed en macht 975 Handreikingen 995.1 De belangrijkste theoretische noties 5.2 Behulpzame vragen rond de vier logische principes 1045.3 Behulpzame vragen bij verandering en transformatie 1075.4 Behulpzame vragen in systemisch leiderschap 108Nawoord 111Imre Tijsse Klasen 115Jan Jacob Stam en Barbara Hoogenboom 116Tegen de stroom mee 118Bert Hellinger Instituut Nederland 124Uitgeverij Het Noorderlicht 126De uitdagingen waar organisaties voor staan worden steeds complexer. Tegelijkertijd stijgt de behoefte aan professionele autonomie en zelforganisatie. Om een antwoord te bieden aan beide uitdagingen, hebben leidinggevenden juist een cruciale positie. Dit boek laat op basis van een systemische benadering zien welke rol jij als leidinggevende kunt spelen. Wat je vanuit systemisch perspectief kunt doen en wat je beter kunt laten. Veelvoorkomende vraagstukken en systemische begrippen worden stap voor stap ontleed zonder aan diepgang te verliezen. Het boek Slimmer met het systeem is een praktische vertaling voor leiders en leidinggevenden in organisaties van het eerder verschenen boek'Tegen de stroom mee'.