In Vlaanderen en in Nederland is er vraag naar handzame instrumenten die men kan gebruiken bij de doorgaande ontwikkelingsleerlijn, bij het observeren en onderzoeken van jonge kinderen (peuters en kleuters). Gekoppeld aan een module op het internet voorziet dit boek bij studenten, leidsters, leraren en interne begeleiders in deze behoefte. Vanaf 2004 is de online module van Speelwerk al ingevoerd in een aantal scholen en voorscholen. Honderden peuters en kleuters zijn ermee geobserveerd of onderzocht.
Met het onderdeel Speelwerk Observatie zijn kinderen in hun ontwikkeling te volgen. Belangrijke risico- en succesfactoren, vijf pedagogische aspecten en tien ontwikkelingsgebieden worden beschreven en kunnen online worden ingevuld. De observaties zijn genormeerd. Men kan besluiten om een bepaald kind al dan niet door te laten gaan naar de volgende groep of om bij een kind nader onderzoek te doen. In het onderdeel Speelwerk Observatie zijn twee zorglijnen zichtbaar waardoor men beter in staat is om een beslissing over een vervolgstap te nemen. Met Speelwerk Onderzoek is een individuele kleuter pedagogisch en didactisch te onderzoeken. Het is gericht op de praktijk en op het handelen in de groep. Het onderzoek is ontwikkelingsvolgend. Al deze onderdelen worden uitvoerig beschreven in deze Handleiding.
Speelwerk Online, ten slotte, rekent alles uit en werkt de worden uit. Het programma levert de gebruiker een uitdraai van de bevindingen en een verslag, dat te gebruiken is bij het gesprek met de ouders.