Hoe zag de wereld aan de andere kant van de oceanen er uit? Eeuwenlang waren tekeningen die zeelieden en reizigers onderweg maakten de enige visuele informatiebron die de thuisblijver had. In eerste instantie had dat tekenwerk een praktisch doel: het vastleggen van kustprofielen en vreemde havens. Zulke `landverkenningen' vormden, in combinatie met zeekaart en kompas, onmisbaar gereedschap voor de zeeman. De journalen en schetsboeken die zijn bewaard bevatten echter ook andere afbeeldingen: een zeegevecht, een schipbreuk, of iets bijzonders dat de reiziger trof in een exotisch land. En soms heeft iemand op zee het alledaagse leven op zijn eigen schip vastgelegd.
Die tekenaars en schilders hadden allerlei functies aan boord. Er waren passagiers bij, veel zeeofficieren, meestal van de marine, maar ook creatieve chirurgijns, ziekentroosters en klerken. Ten slotte waren er beroepskunstenaars die de wereld verkenden, zoals Louis Apol, die in 1880 de zeeën rond Nova Zembla bevoer.

Tekenen op zee biedt een overzicht van tekeningen en schilderijen die zijn ontstaan tijdens een zeereis, gemaakt door amateurs en professionals, vanaf de zeventiende eeuw tot in onze tijd. Voor het grootste deel behoren die werken tot de verzameling van het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam.

De auteur Remmelt Daalder is als conservator werkzaam in het Nederlands Scheepvaartmuseum te Amsterdam.