Delen Nederland en Vlaanderen dezelfde cultuur? Kan het katholicisme de motor worden achter de toenadering tussen Noord en Zuid? Dit zijn slechts twee van de prangende vragen waarmee Nederlandse en Vlaamse katholieken in de negentiende eeuw werden geconfronteerd. In de decennia na de Belgische onafhankelijkheid in 1830 gingen de Nederlandse en de Vlaamse cultuur zich van elkaar onderscheiden en maakten een proces van (her)afbakening en onderlinge (her)definitie door. Aan de hand van representatieve Nederlandse en Vlaams-Belgische voorbeelden neemt Roberto Dagnino de positie en de rol van katholieke intellectuelen onder de loep. Centraal staan de verschuivingen in de interne beeldvorming in de Nederlanden op het gebied van taal en letterkunde, geschiedschrijving, kunst en architectuur. Daarnaast wordt nieuw licht geworpen op de processen van culturele en maatschappelijke emancipatie van het katholieke volksdeel in Nederland en Vlaanderen in de negentiende eeuw.