inhoudsopgave - 6[-]HOOFDBETOOG - 12[-]ten geleide - 14[-]1 toekomstverkennen anno 2010 - 16[-]2 historie van toekomstverkennen invogelvlucht - 24[-]3 toekomstverkenning in de beleidspraktijk(1) - 36[-]4 voorspellen voorbij: uitgangspuntenvoor toekomstverkenning - 50[-]5 benaderingen voor het verkennen van detoekomst - 66[-]6 toekomstverkenning in de beleidspraktijk(2) - 90[-]7 valkuilen en uitdagingen - 102[-]8 samenvatting en conclusie - 122[-]bijlage: gesprekspartners en interviews1 - 144[-]ESSAYS - 152[-]woord vooraf bij de essays - 154[-]1 een korte geschiedenis van denaoorlogse praktijk van toekomstverkenningin nederland1 - 156[-]2 technologie in een zee van verwachtingen - 186[-]3 beleid, politiek en toekomstverkenning - 202[-]4 hoe toekomstverkenningen wordengebruikt - 224[-]5 waarom beleidsmakers de resultaten vantoekomststudies niet zullen aanvaarden - 242[-]6 futures studies for a new era -experiences from the swedish institutefor futures studies - 252[-]7 scenario's voor besluitvorming:lessen uit de pioniersjaren bij shell - 260[-]Rapporten aan de regering - 276Van beleidsmakers en politici wordt verwacht dat zij verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van de samenleving door onwenselijke toekomsten de pas af te snijden en nastrevenswaardige toekomsten dichterbij te brengen. We kunnen echter niet voorspellen welke kant toekomstige ontwikkelingen op zullen gaan. Daarnaast kunnen zich in de toekomst mog