

Van het erf af de trek van boerendochters naar de stad en de honger naar landleven
Paperback160 pagina’sNederlands
Veel boerendochters verkozen afgelopen decennia een bestaan in de stad boven het leven op de boerderij. Tien van hen vertellen in 'Van het erf af' hun persoonlijke verhaal. Vrouwen die goed boerden zonder land, en het schopten tot lector, dierenarts, supervisor of reisleider. Over hun boerenafkomst hulden ze zich lange tijd in zwijgen. Want naast trots op hun boerenafkomst, was er ook gêne voor het 'nest met een geurtje'.
In de gezinnen waarin deze boerendochters opgroeiden staken alle gezinsleden de handen uit de mouwen bij de zorg voor de levende have en ging het werk altijd voor. Boeken waren er veel te weinig en er werd zelden ergens diepgaand over gepraat. Openhartig beschrijven ze hoe ze zich losrukten van het soms paradijselijke, maar vaak ook benauwende boerenleven. Ze springen de vrijheid tegemoet. Hoe heeft hun jeugd op de boerderij hen gevormd? Zijn ze nog steeds boerendochter? Of zijn ze import geworden?
'Van het erf af' is veel meer dan een bundel persoonlijke verhalen. Ieder verhaal - of het nu gesitueerd is in de Noordoostpolder, het Drentse veen of de Bollenstreek - geeft een unieke kijk op de dramatische revolutie die zich op het platteland voltrokken heeft. Boeren stopten met boeren en hun kinderen trokken naar de stad, terwijl stedelingen neerstreken in de dorpen en zich aan het landleven laafden. Deze revolutie heeft niet alleen het eigen leven van de boerendochters die van het erf af gingen voorgoed veranderd, maar ook dat van hun familieleden die op het platteland bleven.
In de gezinnen waarin deze boerendochters opgroeiden staken alle gezinsleden de handen uit de mouwen bij de zorg voor de levende have en ging het werk altijd voor. Boeken waren er veel te weinig en er werd zelden ergens diepgaand over gepraat. Openhartig beschrijven ze hoe ze zich losrukten van het soms paradijselijke, maar vaak ook benauwende boerenleven. Ze springen de vrijheid tegemoet. Hoe heeft hun jeugd op de boerderij hen gevormd? Zijn ze nog steeds boerendochter? Of zijn ze import geworden?
'Van het erf af' is veel meer dan een bundel persoonlijke verhalen. Ieder verhaal - of het nu gesitueerd is in de Noordoostpolder, het Drentse veen of de Bollenstreek - geeft een unieke kijk op de dramatische revolutie die zich op het platteland voltrokken heeft. Boeren stopten met boeren en hun kinderen trokken naar de stad, terwijl stedelingen neerstreken in de dorpen en zich aan het landleven laafden. Deze revolutie heeft niet alleen het eigen leven van de boerendochters die van het erf af gingen voorgoed veranderd, maar ook dat van hun familieleden die op het platteland bleven.
Recensies
Verhalen van tien boerendochters die het boerenleven vaarwel hebben gezegd en naar de stad zijn getrokken. Het zijn persoonlijke verhalen, die onderling zowel overeenkomsten (zoals het besloten leven in de kleine gemeenschap van de boerderij) als verschillen (ieder heeft haar eigen karakter en omstandigheden) vertonen. De stijl van de verhalen is vanzelfsprekend wisselend, maar over het algemeen lezen ze vlot. Het initiatief voor dit boek is genomen door twee van de schrijfsters, die tevens samen de redactie van het boek vormen. Zij willen onderzoeken hoe hun 'boeren'-geschiedenis in hun latere leven nog steeds een rol speelt. In een Inleiding en een Epiloog becommentariëren zij hun thema. Daarbij constateren zij dat boerendochters belangrijke collectieve herinneringen hebben, maar dat zij die op punten ook delen met anderen, zoals kinderen van kleine middenstanders en migrantenkinderen. Het boek bevat een Verklarende woordenlijst met 'specifieke boerentermen'.
Henk Verburg — NBD — 1 augustus 2012
In het naoorlogse Nederland gaven veel boeren hun boerderij op en trokken hun kinderen naar de stad. Veel dochters die nu als coach, gezinstherapeut of lector in de stad goed boeren, blijven verlangen naar de geuren en kleuren van het platteland. Wetende dat in plattelandsdorpen waar iedereen elkaar kent het leven vaak verstikkend is en stadslucht vrij maakt, zijn zij op zoek naar een verloren tijd. Wat deze paradoxen voor boerendochters precies betekenen, wordt duidelijk uit deze door Sietske Dijkstra en Lia van Doorn samengestelde bundel met persoonlijke verhalen. Daarin wordt mooi vertolkt wat cijfers over de tegenstelling tussen de stad en het platteland nimmer aan het licht brengen. Hoe anders de gelaagde identiteit van boerendochters, die veelal in een drempelwereld verkeren, uit te drukken? Uit de gepresenteerde verhalen spreken niet alleen de schaamte en de trots die met het verlaten van het erf gepaard gaan, maar ook de liefde voor het platteland.
Sociologie Magazine — 31 augustus 2012
Veel boerendochters verkozen de afgelopen decennia een bestaan in de stad boven het leven op de boerderij. Over hun boerenafkomst hulden ze zich lange tijd in zwijgen. Want naast trots op hun afkomst, was er soms ook gêne voor het ´nest met een geurtje´. Aafke Boerhorst is Texelse aan de overkant. Ze bracht haar jeugd door op een koeien-en schapenboerderij op Texel. Op haar achttiende vertrok ze naar de vaste wal; zo ging dat met boerendochters die door wilden leren. Volgens haar zijn de boeren op Texel vrijer en minder aangepast dan boeren op het vasteland. Ook was haar vader anders dan de doorsnee boer: de man zat te lezen als de andere boeren allang naar bed waren. Aafke is een van de tien boerendochters die hun achtergrond als boerendochter beschreven in de bundel Van het erf af, de trek van boerendochters naar de stad en de honger naar landleven . Wie zijn zij eigenlijk, deze boerendochters? In hoeverre heeft hun jeugd op de boerderij deze vrouwen gevormd? Zijn ze nog steeds boerendochter of zijn ze import geworden? De vrouwen verhalen over het reilen en zeilen in het boerengezin. Hun biografieën schetsen niet alleen hun persoonlijke verhaal, maar geven ook een tijdsbeeld van het platteland in de jaren vijftig tot tachtig van de vorige eeuw. In de epiloog wordt geconstateerd dat dé boerendochter niet bestaat. Ook zijn er verschillen tussen dochters die afkomstig zijn van een voorname herenboerderij en vrouwen die opgroeiden op een kleine boerderij met arme grond of gehuurd land. De overeenkomstige kenmerken zijn groter: deze vrouwen staan vaak ten dienste van anderen en werken graag in of vanuit een collectief. Het zijn harde werkers, ze hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zijn niet bang zijn om initiatief te nemen. In de gezamenlijke zoektocht naar hoe deze vrouwen als kind en opgroeiend meisje waren vonden allen iets terug van de oude (gast) vrijheid en oude waarden van het boerenleven van hun jeugd. Aafke gaat nog steeds iedere maand een weekend naar Texel. `Ik ben een stadsmens geworden, maar ik zou niet zonder de natuur kunnen, want ik ben nog steeds een kind van het eiland. Het kneuterige van vroeger is bijna verdwenen, de boerenbedrijven van toen zijn grootschalige bedrijven geworden. Alleen de duinen en de zee, die zijn hetzelfde gebleven!´. De bundel ´Van het erf af´ biedt een bijzondere kijk op hoe boerendochters hun afkomst ervaren en geeft door de persoonlijke verhalen inzicht in de vele veranderingen die zich op het platteland hebben voorgedaan.
Lennie Haarsma — Boekhandel Het Open Boek Texel — 1 november 2012
In het kort
ISBN-13
9789077024645
Uitgever
Verschenen
11 mei 2012
Imprint
Bibliografisch
ISBN-139789077024645
Editie1
TaalNederlands dut
Pagina’s160
GeïllustreerdJa
Uitgave
UitgeverGraaff, Uitgeverij de
ImprintUitgeverij De Graaff
CB-relatie-id7000935
Verschenen11 mei 2012
StatusOnbekend 00
Vorm & inhoud
ProductvormPaperback BC
SamenstellingLos product
Classificatie
NUR (hoofd)Waargebeurde verhalen 402
NUR (alle)402 Waargebeurde verhalen
Medewerkers
Herkomst
Werk-id (NSTC)500284757
MeldingBevestigd bij publicatie 03
Bijgewerkt6 augustus 2026
Lijkt op dit boek
NSTC 500284757 · CB-relatie 7000935 · Bijgewerkt 6 augustus 2026









