INHOUDSOPGAVEINLEIDING9Introductie10Onderzoeksmethode en probleemstelling12Opzet van het onderzoek16Verklaring van enkele veel voorkomende begrippen19REFERENTIEKADER21Christelijk fundamentalisme22Psychotherapie30Media36Strafrechtspraktijk42Moraliteit en morele kwesties in de Verenigde Staten en Nederland52PERIODE 1946-197961`Heilig gezin63Kinsey-onderzoeken66Stille revolutie van de jaren vijftig69(Seksueel) misbruik van kinderen72Tegencultuur en seksuele revolutie77Alternatief therapeutisch circuit83Opkomst en verspreiding van cults en sekten86Tegencultuur en seksuele revolutie voorbij96Feminisme104Hulpverleningspraktijk111Evaluatie113PERIODE 1980-1986115`Ontheiliging van het gezin116Seksueel misbruik van kinderen120Kinderpornografie126Vermiste kinderen133Cults en sekten in opspraak137Satanisch ritueel misbruik145Hervonden herinneringen151McMartin Pre-School: vooronderzoek155Therapeutische interventie163Rituele misdaden167Media-offensief van de mps-beweging170Satanisme als allesomvattend begrip173(Serie)moordenaars183Vormen van satanische betrokkenheid186Evaluatie188PERIODE 1987-1990193Ontuchtschandaal in Oude Pekela194Aard en omvang van seksueel misbruik200Seksueel anatomisch correcte poppen205McMartin Pre-School: eindonderzoek210Verenigde Staten na de affaire rond de McMartin Pre-School213Satanisch complot219Cult seminars223Cult survivors225Reli-therapie228Mps-therapeuten230Visie van LaVey234Satanisch ritueel misbruik in de media236Klaar voor de juridische strijd246Geboorte van een morele paniek249Evaluatie252PERIODE 1991-1995257Opkomst van de Nederlandse mps-beweging258Onderzoek naar (signalen van) satanisch ritueel misbruik261Controverse over satanisch ritueel misbruik263Media-offensief van de tegenbeweging268Uitbreiding satanische complottheorie272Boon en Draijer over satanisch ritueel misbruik275Nova in de ban van de mps-beweging276Nederland na Nova281Rapport van de Werkgroep Ritueel Misbruik282Kort maar krachtig debat over satanisch ritueel misbruik284Eper incestaffaire286Satanisch ritueel misbruik uit de gratie292Interventies van medische koepelorganisaties295Kentering bij de talkshows298Familie Amirault: (on)recht in de strafrechtspraktijk299Satanisch ritueel misbruik in de Verenigde Staten305Evaluatie306PERIODE 1996-2008311Kleine satanische erupties312Belgische toestanden: de affaire Dutroux en de X-getuigen314Hervonden herinneringen ter discussie322Geheugenoorlog327Morele klimaat na de affaire Dutroux337Satanisch ritueel misbruik opnieuw in de belangstelling345Satan in de Bijbelgordel353Enkele maatschappelijke gevolgen van 11 september 2001357Evaluatie360SLOTBESCHOUWING365Sociale constructie van satanisch ritueel misbruik366Psychotherapie366Media369Strafrechtspraktijk372(G)een morele paniek377Maatschappelijke, politieke en religieuze structuur385Morele kwesties in de eenentwintigste eeuw395SAMENVATTING401SUMMARY409REFERENTIES415Literatuur416Dagbladen en (opinie)weekbladen445Televisie458Films462Muziek463Internet463Jurisprudentie464Parlementaire geschiedenis466DANKWOORD469CURRICULUM VITAE471In Van kwaad tot erger wordt het debat over satanisch ritueel misbruik in de Verenigde Staten en Nederland beschreven, geanalyseerd en met elkaar vergeleken. Na een introductie van de maatschappelijke terreinen waarop de discussie over satanisch ritueel misbruik is en wordt gevoerd - de psychotherapie, de media en de strafrechtspraktijk - wordt het verloop van de sociale constructie van satanisch ritueel misbruik periodegewijs besproken aan de hand van relevante ontwikkelingen binnen die gebieden en van enkele geruchtmakende (straf)zaken, die grote invloed hebben gehad op het verloop van de discussie. Daarbij wordt diepgaand ingegaan op de overeenkomsten en verschillen in de maatschappelijke, religieuze en politieke structuur van de Verenigde Staten en Nederland, omdat die structuur tot op zekere hoogte bepalend lijkt te zijn voor de manier waarop in deze samenlevingen op satanisch ritueel misbruik en andere morele kwesties wordt gereageerd. Tevens wordt in Van kwaad tot erger een verklaring gegeven voor het feit dat het debat over satanisch ritueel misbruik in de Verenigde Staten is ontaard in een morele paniek, terwijl zoiets in Nederland is uitgebleven.