De Verenigde Oostindische Compagnie was in de 17de en 18de eeuw het grootste handels- en scheepvaartbedrijf ter wereld met een vloot van meer dan honderd schepen, duizenden werknemers, een kleine dertig kantoren in Azië en zes vestigingen in de Republiek die elk hun eigen kantoren, pakhuizen en werven hadden.

Varen om peper en thee vertelt in het kort de geschiedenis van deze multinational van de oprichting in 1602 tot de opheffing in 1799. Het verhaal is samengevat in acht thema's met de reis van een Oostindiëvaarder als leidraad: de organisatie van de Compagnie, scheepsbouw, de schipper en het scheepsvolk, het geld en de goederen uit Europa, de route naar Azië, de Aziatische produkten en de retourvloot.

De scheepsmodellen, schilderijen, tekeningen en overige voorwerpen die in het boek zijn afgebeeld, behoren vrijwel alle tot de collectie van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam, waar zij in de Compagniezaal zijn tentoongesteld.