Joep van Gennip en Marie-Antoinette WillemsenInleiding. Vernieuwing en voltooiing in breder perspectief 7Brian HeffernanRoomse dromen, rode pausen en vrouwen met een missie.Vefie Poels en de geschiedenis van het religieuze leven 20Otto LankhorstBibliografie van Vefie Poels (1958-2022) 34Stephan van ErpTeken van de tijd of teken van het evangelie?Edward Schillebeeckx over het religieuze leven in de jaren zestig 51Ad Leys‘Waar zoveel is gebeden, is het goddelijke op een heel bijzonderemanier nabij.’ Aspecten van de ‘voltooiing’ bij religieuze instituten 69Lodewijk WinkelerEen grondige bezinning op de seminarie-opvoeding.Radicale veranderingen in de priester- en kloosteropleiding,1963-1967 91Marga ArendsenT.J. van Bavel en de vernieuwing van het religieuze leven 118Marie-Antoinette WillemsenKerend tij, het tij gekeerd. Religieuze stappen in de moderne tijd 140Anton Milh o.p.De last en lust van het verleden. Over de kloosterbibliotheekvan de Leuvense dominicanen 164Marie-Antoinette Willemsen en Joep van Gennip (red.)Fragmenten uit de MemoReeks 182Persoonlijke reflecties van religieuzen op de veranderingen na hetTweede VaticaansConcilie (kaderteksten)Margriet van der VlietVernieuwing en voltooiing: kloosterleven sinds het TweedeVaticaans Concilie 50Koos de RooijHerinneringen aan het Tweede Vaticaans Concilie 55Paul de VriesWat mij trok? De liturgie, samen leven en samen werken 65Baptiste TuinDe periode 1960-1970 73Theresia MustersVernieuwing en voltooiing 86Piet SchellensLeven als priester-religieus in woelige tijden 94Kees MaasDe jaren 1960-1978 104Marie-Louise EgbersDe liturgische ontwikkeling vanaf Vaticanum ii 114Tiemen BrouwerReligieus leven in de jaren 1960-1970 122albert de JongMijn gang naar het priesterschap in de woelige jaren na hetTweede Vaticaans Concilie 136Wim FlapperMijn ervaring met de vernieuwingen na Vaticanum ii, 1960-1970 142Dolf NiesenEnkele concrete herinneringen 159Ignace d’HertDe gang naar een nieuwe intellectuele wereld 175Over de auteurs 213Na de Tweede Wereldoorlog kwamen maatschappelijke ontwikkelingen als democratisering, individualisering en ontkerkelijking op gang. Deze hadden een grote impact op het religieuze leven. Toch duurde het tot het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) voordat er wereldwijd en systematisch aandacht aan werd besteed. Ook voor orden en congregaties hadden deze tendensen grote gevolgen. Het aantal intredes daalde even snel als het aantal religieuzen dat de congregatie verliet. Er moest nagedacht worden over een nieuwe kloosterlijke leefstijl en er ontstond behoefte aan een spirituele herbronning. In deze bundel wordt daarop gereflecteerd aan de hand van diverse casussen in de Lage Landen, waarbij de kloosterlingen zich in de jaren na het Concilie bewogen tussen ‘vernieuwing’ en ‘voltooiing’. De bijdragen worden aangevuld met losse fragmenten van (ex-)religieuzen die reflecteren op de toen volop in de belangstelling staande thema’s, zoals liturgische vernieuwing, aandacht voor het persoonlijke, experimentele woonvormen, vernieuwingskapittels en opleiding-nieuwe-stijl. In de bijdragen zijn de nodige overeenkomsten te ontdekken, maar toch had elke orde en congregatie en daarbinnen iedere religieus zijn of haar eigen ontwikkeling en tempo.