Hein Klemann: historicus, econoom verhalenvertellerRalf Futselaar, Els Jacobs en Ben Wubs‘Miracles’ of the Soviet economy at war: Are there still any?Sergei KudryashovEconomic warfare and the battlefield on the Eastern front, 1941-1945Mark HarrisonIllusions of control: The Reich Ministry of Finance under National SocialismWerner PlumpeHistoricus, socioloog en beleidsadviseur: over de politieke betekenis van Guillaume Jacquemyns’ La société belge sous l’occupation allemandeDirk LuytenWatersporten in een wereldoorlogJan BriekChildren, adults, and nuclear fear during the ‘Second Cold War,’ 1980-1984Dick van LenteBergisch goods and English privateers. The influence of the Continental Blockade on the economic development of West Germany 1803-1813Ralf BankenGoverning the Rhine 1800-1815: the market speaks for itself, or part of a European security culture?Joep SchenkKlemann’s transnational turn and petropreneurship in the port of Rotterdam, 1860s-2000sMarten Boon“Zonder vruchtbaar economisch verkeer met Duitsland is een redelijke welvaart voor Nederland niet denkbaar.” Het herstel van de Nederlands-Duitse economische betrekkingen, 1945-1949Martijn LakEen stoomsleephelling van scheepswerf De Nijverheid te Schiedam; een niet nagekomen belofte?Jeroen ter BruggeEngineering the energy transition: how to rally support for large infrastructural projects. Lessons from the case of the port of Rotterdam since 1945Dirk KoppenolGattopardo-transities in de Rotterdamse havenPaul van de LaarZoek breder en samen vindt gij meer. Over iconografie, fotografie en bronwaardeFrits LoomeijerEen schip als spiegel van zijn tijd: ss Slamat, 1924-1941Judith SiegelKabaal op de kade: de rol van muziekverenigingen in de Nederlandse scheepsbouw, 1945-1971Mark StraverA Rotterdam port icon: the trailing suction hopper dredger HeinRichard VelthuizenHein Klemann was tot zijn emeritaat in 2024 hoogleraar economische geschiedenis en internationale betrekkingen aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. In deze bundel, ter gelegenheid van zijn afscheid samengesteld door collega’s en promovendi, worden drie belangrijke aandachtsgebieden uit het oeuvre van Klemann uitgediept: de invloed van de wereldoorlogen op economie en samenleving; de Nederlands-Duitse handelsbetrekkingen en Rijneconomie; en de maritieme geschiedenis van Nederland. Dat lijken uiteenlopende onderwerpen. Wat zij gemeen hebben is dat ze betrekking hebben op economische activiteiten, van de wereldhandel tot de dagelijkse boodschappen, in relatie tot grote politieke ontwikkelingen van de achttiende tot de eenentwintigste eeuw.Daarmee sluiten deze hoofdstukken aan op het werk van Hein Klemann zelf. Dat werk, verscheidene boeken en een groot aantal artikelen, kenmerkt zich door het combineren van verschillende invalshoeken (politiek, economisch, militair, geografisch, enzovoort) in een altijd leesbaar narratief. Dat lijkt logisch, waar is geschiedschrijving immers anders voor, maar dat is het niet. Zeker de combinatie van economische expertise en een sterk verhaal is uiterst zeldzaam. Klemann is een uitzondering én hij heeft in Rotterdam school gemaakt.Het pensioen van Hein Klemann is ontegenzeggelijk een aderlating voor de Rotterdamse historici. Dat zij door moeten, en door willen, staat echter vast. Dit boek is daarmee zowel een afscheid, als een intentieverklaring. Er is nog heel veel te vertellen.