Aan het einde van de zestiende eeuw zwermden Nederlandse zeevaarders naar alle windstreken uit. Schepen en hun bemanning voeren langs de kusten van Europa, over de Atlantische Oceaan naar de Nieuwe Wereld en voorbij Kaap Hoorn of Kaap de Goede Hoop naar Azië. De Nederlandse expansie heeft diepe sporen nagelaten in ons land, in Suriname, de Caraïben, Indonesië en delen van Afrika en Amerika.
In Reizen door het maritieme verleden van Nederland volgt de lezer officieren, slaven, soldaten, kooplieden, compagniedienaren, ondernemers en politici op hun tochten door Europa en in de koloniën. De grote diversiteit aan bronnen biedt een afwisselend perspectief. Brieven en reisjournalen doen verslag van overzeese ontmoetingen, familieruzies, persoonlijk leed, politieke idealen en misgelopen carrières. Scheepsjournalen beschrijven het leven aan boord en schilderijen en kaarten verbeelden zeeslagen en verre kusten.

Deze bundel geeft de lezer een gevarieerd beeld van individuele of groepen reizigers die sinds 1600 om uiteenlopende redenen scheep gingen.

Reizen door het maritieme verleden van Nederland is aangeboden aan Henk den Heijer bij zijn afscheid als hoogleraar Zeegeschiedenis aan de Universiteit Leiden. Den Heijer is vooral bekend als auteur van Geschiedenis van de WIC, opkomst, bloei en ondergang dat in 2013 een vierde, gewijzigde druk beleefde.