INHOUDSOPGAVEINLEIDING 11DEEL I1 DE ROL VAN DE PROFESSIONAL IN HET AFSTEMMEN VAN ZORG 161.1 Transitie in het sociaal domein 161.2 Transitie in het domein van de ggz 171.3 Samenwerken als integraal onderdeel van de beroeps- en opleidingsprofielen 181.4 CanMEDS 181.5 Opleidingsprofiel sociaal werk 201.6 Samenwerkingscompetenties 221.6.1 Kennis over de organisatie van het sociaal domein en de ggz 221.6.2 Gezamenlijke besluitvorming 231.6.3 Continuïteit van zorg waarborgen 252 HET ZORGNETWERK VOOR MENSEN MET ERNSTIGE PSYCHIATRISCHE AANDOENINGEN 262.1 Het sociaal domein 262.1.1 Sociale wijkteams 282.1.2 Critical Time Intervention (CTI) 302.1.3 Maatschappelijke steunsystemen 302.1.4 Veiligheidshuis 342.2 De geestelijke gezondheidszorg 342.2.1 Flexible Assertive Community Treatment (FACT) 362.2.2 Vroege Interventie Psychose (VIP) 392.2.3 Intensive Home Treatment (IHT) 392.2.4 High Intensive Care (HIC) 402.2.5 Active Recovery Triade (ART) 422.2.6 Herstelacademie 432.2.7 Teaminterventies 432.2.8 Verschillen binnen de SGGZ-organisatie 462.2.9 POH-ggz 472.2.10 Basis-ggz 492.3 Een organisatiemodel van het zorgnetwerk voor mensen met eenpsychiatrische aandoening 502.3.1 Opschalen en afschalen 513 NAAR EEN SAMENWERKINGSMODEL VOOR SOCIALE WIJKTEAMS EN FACT-TEAMS 533.1 Inleiding 533.1.1 Onvoldoende herstel 543.1.2 Sociaal wijkteam en FACT 563.2 Integrale samenwerking in Nederland 573.3 Integrale samenwerking in het buitenland 603.4 Samenwerkingsmodel 623.4.1 Het model 623.5 Het samenwerkingsmodel in de praktijk 653.5.1 Kwaliteit van de integrale samenwerking 68DEEL II4 DE ONTWIKKELING VAN HET ZORGAFSTEMMINGSGESPREK (ZAG) 724.1 Achtergrond van het ZAG 734.2 ZAG in het heden 734.3 De ZAG-werkwijze 744.4 TOEPASSING VAN De ZAG-werkwijze 765 EEN TOELICHTING OP DE ZAG-WERKWIJZE 795.1 Voorbereiding ZAG 795.1.1 Planning 805.1.2 Het doel en de inhoud uitleggen aan naasten 805.1.3 Voorbereiding van de cliënt 825.2 Voorbereiding vervolg-ZAG 835.3 Opname-ZAG 845.3.1 Kennismaking 845.3.2 Analyse van de problematiek 855.3.3 De opname bespreken 865.4 Vervolg-ZAG 885.5 Ontslag-ZAG 895.6 Rapportage van een ZAG 906 HET VERTALEN VAN DE ZAG-WERKWIJZE NAAR DE EIGENPRAKTIJK 956.1 Algemene aanpak 976.2 Besluit om een teamspecifiek ZAG op te stellen 996.3 De huidige situatie in kaart brengen 996.3.1 Observaties verrichten 996.4 De huidige situatie bespreken en een ZAG-procedure opstellen 1026.4.1 Focusgroep voorbereiden 1026.4.2 Focusgroepbijeenkomsten houden 1026.4.3 Actiepunten opstellen 1036.5 Een cyclisch proces 1046.6 Toepassing binnen een afdeling voor kortdurende behandeling enbegeleiding 1056.7 Toepassing binnen een afdeling voor ouderenpsychiatrie 1097 RECENTE HISTORISCHE ONTWIKKELINGEN VAN ZORGAFSTEMMING IN DE GGZ 1137.1 Almaar ambulanter 1137.2 Dagbehandeling en bed op recept 1137.3 De screening 1147.4 Het zorgafstemmingsoverleg 1147.5 Van ZAO naar ZAG 1167.6 Het ZAG is dood, lang leve het ZAG! 117DEEL III8 DE NIEUWE GGZ EN HET ECOSYSTEEM VOOR MENTALE GEZONDHEID 1208.1 INNOVATIEoptie met ambitie 1218.2 Herijking van het doel 1228.3 De rol van kennis verandert 1238.4 betrokkenheid van het maatschappelijk veld en non-professionals 1248.5 Behandeling in het dagelijks leven 1258.6 naar een ecosysteem voor mentale gezondheid 1268.7 Conclusie 127AFKORTINGENLIJST 129LITERATUUR 130Goede zorg voor mensen met (ernstige) psychische aandoeningen vraagt om een nabij en passend netwerk van formele en informele steunbronnen. Zowel naastbetrokkenen, vrijwilligers, als professionals zijn betrokken bij de ondersteuning van het herstelproces van een cliënt. Maar hoe bereik je als professional dat al deze vormen van zorg goed op elkaar aansluiten? Zorg voor afstemming geeft concrete handvatten voor de samenwerking in het netwerk rondom de cliënt en voor de samenwerking tussen teams.Om herstel te kunnen bereiken op het maatschappelijk, persoonlijk en symptomatisch domein is samenwerking in het netwerk onontbeerlijk. Zowel in het netwerk rondom de cliënt, in de wijk én in de regio. Het is de taak van de verschillende teams om deze zorg tussen de domeinen zodanig af te stemmen dat alle steunbronnen optimaal zijn betrokken.Het Zorgafstemmingsgesprek (ZAG) is een concrete werkwijze die de samenwerking en het afstemmen van zorg rondom en met een individuele cliënt ondersteunt. Het goed opzetten, uitvoeren en evalueren van een ZAG is een essentiële vaardigheid voor professionals.Het theoretisch fundament, samenwerkingsmodel, de praktijkvoorbeelden en concrete aanbevelingen voor het voeren en kritisch reflecteren op samenwerking en zorgafstemming maken het boek uitermate geschikt voor professionals in het sociaal domein en de specialistische ggz. De praktijkonderzoeksopdrachten en concrete beschrijvingen van de domeinen maken het boek uitermate geschikt voor studenten en docenten van sociale, psychologische en verpleegkundige beroepsopleidingen.Een lokaal, wijkgericht ecosysteem voor mentale gezondheid waarin als netwerk integraal wordt samengewerkt is het nieuwe streven voor ggz-organisaties en maatschappelijke en sociale voorzieningen. Onderlinge afstemming heeft hierin een centrale rol. Deze derde, volledig herziene, druk sluit hier naadloos op aan en integreert recente inzichten uit de praktijk en wetenschappelijk onderzoek in de eerder beschreven aanpak voor zorgafstemming.De auteurs hebben jarenlange ervaring in het werkveld van zorg, welzijn en onderwijs en zijn betrokken bij verschillende (internationale) ontwikkelingen in de ggz en het sociaal domein.