Bart M. Rijnhout

Algehele indruk Het boek maakt een professionele indruk en past qua uitstraling goed bij de eerder verschenen boeken 'Kruisvaarders in de Archipel' en 'Luchtbrug Market Garden' van dezelfde auteur. Wat gelijk opvalt is dat, vergeleken met deze twee eerder verschenen boeken, het boek 'Wachters boven het stenen tijdperk' meer afbeeldingen in kleur bevat. Inhoud 'Wachters boven het stenen tijdperk' is het tweede deel van Bart M. Rijnhout dat gaat over de Marine Luchtvaartdienst (MLD) in de Oost. Het eerste deel gaat over de inzet van de Consolidated PBY-vliegboot in voormalig Nederlands-Indië. Het tweede deel, dus het boek waarop deze recensie berust, beschrijft chronologisch de taken van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) in voormalig Nederlands Nieuw-Guinea in de periode 1922 t/m 1950. Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea was voor de Japanse invasie in 1942 een gebied waarvan men dacht dat de tijd hier jarenlang heeft stilgestaan. Toch werd in de periode voor de Japanse invasie het gebied per vliegtuig verkend. Nieuw ontdekte gebieden, waaronder de Wisselmeren, werden in kaart gebracht. De cartografische activiteiten zouden het begin van de luchtvaarthistorie op voormalig Nederlands Nieuw-Guinea vormen. Toen voormalig Nederlands Nieuw-Guinea in 1942 betrokken raakte in de oorlog met Japan, kregen de luchtvaartactiviteiten van de MLD ineens een hele andere wending. De MLD moest samen met Amerikanen en Australiërs strijden tegen de luchtmacht van het Japanse keizerlijke leger. Hierbij werden aan Japanse zijde kamikazeacties niet geschuwd. Toen in augustus 1945 Hiroshima en Nagasaki werden bestookt door atoombommen, was de oorlog tegen de Japanners dan eindelijk voorbij. De vele vliegtuigen die werden gebruikt in de strijd tegen de Japanners bleven na afloop van de oorlog als stille getuigen achter op het eiland. De Amerikanen hadden er geen belang bij om dit materieel over te vliegen naar de States. Zodoende ontstonden er diverse vliegtuigkerkhoven. De vliegtuigwrakken op het eiland werden uiteindelijk opgeruimd door Nederlandse collaborateurs die hulden met de Duitsers. Na de overgave van de Japanners zat de gevechtstaak van de MLD erop. De MLD ging zich vervolgens richten op het opleiden van vliegeniers en het uitvoeren van amfibievluchten. Het boek eindigt met het opheffen van squadron 7 in 1950. De taken van dit squadron werden overgenomen door squadron 321. Oordeel Het boek 'Wachters boven het stenen tijdperk' beschrijft tot in detail de activiteiten van de MLD. Dit alles wordt ondersteund door (boeiende) ooggetuigenverslagen. Bijzonder zijn de pentekeningen van het luchtvaartmaterieel. Verder zorgen de kaarten waarop de vliegstrips zijn aangegeven voor verduidelijking van de inhoud van het boek. 'Wachters boven het stenen tijdperk' is een aanrader voor eenieder die is geïnteresseerd in de historie van de voormalige Nederlandse overzeese gebieden. Ook geeft het boek een mooi beeld van de luchtvaartactiviteiten die werden ondernomen gedurende de Japanse invasie.