Edwin Hoogschagen

Het boek heeft 256 stevige pagina's in een hard¬cover, waarbij een schilderij van de Fokker CV '631' van de hand van Serge Stone de voorkant siert. Ruim 440 vaak onbekende foto's en een groot aantal tekeningen, waarvan vele zijaanzichten in kleur maken het boek tot een aantrekkelijk geheel. Het boek beschrijft in de drie in de naam genoemde hoofdstukken, de ontwikkeling, het gebruik en de ondergang, diepgaand de geschiedenis van de Fok¬ker CV bij de Nederlandse Luchtvaart Afdeling. En hierbij blijft het niet! Bij de ontwikkeling wordt gekeken naar de voorgangers van de CV, de D.VII, D.X, D.XI, D.XIII, Cl, C.IVen naar de concurrent van dat moment, de NVI FK 31. Uitgebreid komen de proefvluchten aan bod, waarbij de in de praktijk op¬gedane ervaringen tot aanpassingen van het model leidden. Ook de opbouw van de romp en de vleugels wordt belicht. Het hoofdstuk 'gebruik' begint in 1925 met de bestelling van de LVA van zes CVI verkenners. De CVI was de 'lichte' uitvoering van de CV, met een motorvermogen dat onder de 350 pk van de CV lag. Beproevingen, bewapening, verschillende moto¬ren van alle CV / CVI typen worden gedetailleerd besproken. Wat de LVA met de toestellen deed, komt in het on¬derdeel 'Operationele dienst bij LVA' aan de orde. De organisatie van de LVA, de CV op de Parijse Salon, de Coupe Echard, eigenlijk alles waar de CV / CVI is betrokken. Nieuwe inzichten bij de LVA leidden tot ontwerpen en bouw van eventuele opvolgers, zoals de Fokker C VIII en de CIX voor de verkenningsta¬ken en de D.XVI en D.XVII voor de jachttaken. Voor de ontwikkeling van de deze toestellen hebben de ervaringen met de CV een zeer belangrijke rol gespeeld. Ook deze ontwikkelingen worden in het boek besproken. Uitgebreid wordt de 'midlife update' van de CV be¬sproken: het uitrusten van de resterende toestellen met de Rolls Royce Kestrell motor en de ontwikke¬ling van de LVA tijdens de toenemende spanningen in de tweede helft van de jaren dertig. Het derde deel van het boek begint bij de eerste mobilisatie in september 1939. Hoe de CV's waren gegroepeerd en op welke velden wordt in dit deel verteld. Dan komen alle operationele vluchten in de mei-dagen van 1940 aan de orde, hoe en van waar¬uit werd geopereerd. Eigenlijk een heel overzicht van de oorlog in die mei-dagen, met o.a. de posities van de Duitsers op verschillende momenten. Aan het eind van het boek worden een aantal foto's gegeven van een 'walk around' in kleur van de enige overgebleven CV in het Aviodrome. Het boek eindigt met een aantal tabellen en de levensloop van alle CV's van de LVA. Toen Edwin Hoogschagen zich realiseerde dat er nooit een standaardwerk was verschenen over de Fokker CV, was dat de start van zijn onderzoek. De CV was waarschijnlijk nooit opgepakt, daar de geschiedenis van dit toestel behoorlijk ingewikkeld was. Maar zes jaar onderzoek hebben een echt stan¬daardwerk opgeleverd, een boek waarvoor de 'grote jongens' in de luchtvaartschrijverij zich niet voor zouden schamen. Op deze leeftijd zo'n werk neerzetten beloofd veel voor de toekomst en ik kijk al uit naar het tweede deel, dat de CV bij de MLD, de LA-KNIL en de buitenlands gebruikers behandelt. Ik kan dit boek niet anders dan aanbevelen, het is een zeer gedegen werk dat niet alleen over het vlieg¬tuig de CV gaat, maar het ook in de context van zijn tijd plaatst. Fokker C.5 Ontwikkeling, gebruik en ondergang kost Eur 36,95 exclusief verzendkosten. Het boek is ook verkrijgbaar bij de museumshop 'De Brik" in het Militaire Luchtvaart Museum (denk aan de korting, in de winkel als Vriend).

Algehele indruk Het boek maakt een professionele indruk en past qua uitstraling goed bij de eerder verschenen boeken 'Kruisvaarders in de Archipel' en 'Luchtbrug Market Garden' van dezelfde auteur. Wat gelijk opvalt is dat, vergeleken met deze twee eerder verschenen boeken, het boek 'Wachters boven het stenen tijdperk' meer afbeeldingen in kleur bevat. Inhoud 'Wachters boven het stenen tijdperk' is het tweede deel van Bart M. Rijnhout dat gaat over de Marine Luchtvaartdienst (MLD) in de Oost. Het eerste deel gaat over de inzet van de Consolidated PBY-vliegboot in voormalig Nederlands-Indië. Het tweede deel, dus het boek waarop deze recensie berust, beschrijft chronologisch de taken van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) in voormalig Nederlands Nieuw-Guinea in de periode 1922 t/m 1950. Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea was voor de Japanse invasie in 1942 een gebied waarvan men dacht dat de tijd hier jarenlang heeft stilgestaan. Toch werd in de periode voor de Japanse invasie het gebied per vliegtuig verkend. Nieuw ontdekte gebieden, waaronder de Wisselmeren, werden in kaart gebracht. De cartografische activiteiten zouden het begin van de luchtvaarthistorie op voormalig Nederlands Nieuw-Guinea vormen. Toen voormalig Nederlands Nieuw-Guinea in 1942 betrokken raakte in de oorlog met Japan, kregen de luchtvaartactiviteiten van de MLD ineens een hele andere wending. De MLD moest samen met Amerikanen en Australiërs strijden tegen de luchtmacht van het Japanse keizerlijke leger. Hierbij werden aan Japanse zijde kamikazeacties niet geschuwd. Toen in augustus 1945 Hiroshima en Nagasaki werden bestookt door atoombommen, was de oorlog tegen de Japanners dan eindelijk voorbij. De vele vliegtuigen die werden gebruikt in de strijd tegen de Japanners bleven na afloop van de oorlog als stille getuigen achter op het eiland. De Amerikanen hadden er geen belang bij om dit materieel over te vliegen naar de States. Zodoende ontstonden er diverse vliegtuigkerkhoven. De vliegtuigwrakken op het eiland werden uiteindelijk opgeruimd door Nederlandse collaborateurs die hulden met de Duitsers. Na de overgave van de Japanners zat de gevechtstaak van de MLD erop. De MLD ging zich vervolgens richten op het opleiden van vliegeniers en het uitvoeren van amfibievluchten. Het boek eindigt met het opheffen van squadron 7 in 1950. De taken van dit squadron werden overgenomen door squadron 321. Oordeel Het boek 'Wachters boven het stenen tijdperk' beschrijft tot in detail de activiteiten van de MLD. Dit alles wordt ondersteund door (boeiende) ooggetuigenverslagen. Bijzonder zijn de pentekeningen van het luchtvaartmaterieel. Verder zorgen de kaarten waarop de vliegstrips zijn aangegeven voor verduidelijking van de inhoud van het boek. 'Wachters boven het stenen tijdperk' is een aanrader voor eenieder die is geïnteresseerd in de historie van de voormalige Nederlandse overzeese gebieden. Ook geeft het boek een mooi beeld van de luchtvaartactiviteiten die werden ondernomen gedurende de Japanse invasie.

Who hasn’t heard of the legendary Douglas SBD Dauntless? But how about its versatile, colorful, pre-WWII cousin that saw broad, worldwide use – the Northrop A-17? Now an international team of expert authors – Edwin Hoogschagen, Santiago Rivas, Amaru Tincopa, and Nico Braas – redress the aircraft’s surprising paucity of English-language coverage in Northrop A-17 – first in Lanasta publishing’s new “Warplane Plus” range. And it’s about time. Billed as “The complete history of the Northrop attack planes and its export derivatives”, the spellbinding softback spans 164 picture-packed pages. Coverage includes every scion of Northrop Gamma derivatives: A-17, A-17A, and 8A – the last being Douglas Aircraft Company variants. Attack machines. Dive bombers. Trainers. Target tugs. Observation roles. VIP transports. Even interceptors. All in vivid, worldwide service Accuratizing MPM’s 1:72-scale series? Loads of photos provide plenty of prototype perspectives to reference. What was the exact position of USAAC wing insignia? See page 15. How about exhaust-stain patterns on A-17 fuselage sides? That shot atop page 46 helps. And at exactly what angles did main landing gear contact the ground? Pages 12, 33, and 52 – among others – offer answers. Lanasta’s author team survey the whole, spellbinding saga. First-line duties. Incidents. Accidents. Record flights. Second-line service. Basing. Retirement. Camouflage & markings. Even combat accounts and individual aircraft fates. Photos, color profiles, inset art, line drawings, archival excerpts, and maps illustrate the account. Specifications, tables, explanatory captions, and sidebars also supplement the study. But regarding long-distance flights, “record flight” or just “flight” is better than “raid”. And “APRA” signifies Peru’s Alianza Popular Revolucionaria Americana – covered in co-authors’ Tincopa and Rivas’ excellent Air War Over the Putumayo: Colombian and Peruvian Air Operations During the 1932-1933 Conflict, seventh in Helion’s superb “Latin America @ War” series. Just ignore the occasionally awkward English – and get this vital volume. Rabidly recommended!