Ben Maandag

Blauwe Kamer december 2009 - De stad Rotterdam profileert zichzelf al langer als architectuurstad, maar met het boek Rotterdam open stad wil de stad zich ook op de kaart zetten als pionier van de stedelijke gebiedsontwikkeling. Daartoe heeft de gemeente in de Stadsvisie 2030 tien Very Important Projects in het leven geroepen. Dat zijn heel diverse projecten, blijkt uit het boek, van de herstructurering van het stationgebied tot het park rondom het nieuwe voetbalstadion in Zuid en de bouwplannen voor de laatste stadspolder Schieveen. In Rotterdam open stad vertellen betrokkenen over deze projecten, van de melkveehouder die niet uit Schieveen weg wil tot de schouwburgdirecteur over het Schouwburgplein en tot hoogleraren over de nieuwe Climate Campus. Via 42 interviews wordt zo best een aardig beeld geschetst van hoe de verschillende gebiedsontwikkelingen lopen, en hoe verschillend de belangen zijn. Toch blijft het boek een beetje hangen in een opsomming van verhalen over eigenlijk totaal verschillende gebieden met totaal verschillende opgaven. Veel van de artikelen over de Very Important Projects eindigen dan ook als een uitgeblazen nachtkaars met een citaat van een procesmanager. Dan krijg je citaten als 'Het zoeken van elkaars ruimte is een procesmatige aanpak', 'Ik wil het ook weten wanneer er klachten zijn' of 'Een goede regie in het maken van die onderlinge samenhang is het cement in dit gebied'. Daar heb je niet zoveel aan. Het zou aardig zijn geweest als er na de mooie verhalen over de tien gebiedsontwikkelingen een soort analyse kwam van een eigenwijs iemand die de vinger op de zere plek legt. Nu gaat het teveel over het cement dat nodig is voor het proces.

In 1869 werd in Rotterdam begonnen met de bouw van de Maasbruggen, de eerste vaste verbinding tussen de noord- en zuidoever van de Maas. Hierdoor kon de stad uitgroeien tot de wereldhaven die zij nu is. Ter gelegenheid van deze gebeurtenis, nu 140 jaar geleden, maakte het Historisch Museum Rotterdam de foto- en filmtoonstelling 'Ziet Zuid'. Dit fotoboek is daarvan de weerslag. De ontwikkeling van dit stadsdeel wordt chronologisch, van 1870 tot nu, in beeld gebracht door middel van foto's (zwart-wit en kleur) en film (het boek bevat een dvd met acht filmpjes, waaronder 8mm amateurfilms). Hierbij is gebruik gemaakt van werk van vooraanstaande, inmiddels overleden fotografen zoals Cas Oorthuys, Kees Molkenboer en Frits Rotgans maar ook van hedendaagse fotografen als Freek van Arkel, Janine Schrijver, Otto Snoek en Hans Wilschut. Zichtbaar wordt hoe de havens, de schepen en de scheepsbouw het leven van de mensen 'op Zuid' heeft bepaald. Een inleidende tekst over de geschiedenis van het gebied en diverse verhalen over (voormalige) bewoners bieden achtergrondinformatie. Een mooi boekje waaruit blijkt dat het goed beschouwd Zuid is, waaraan de stad zijn reputatie als havenstad heeft te danken. (NBD|Biblion recensie, Jan van Bergen en Henegouwen)