Reynier Molenaar

‘Ra ra welk dier is dat’ is een prentenboek voor kinderen van drie tot zes jaar. Het boek is in rijmvorm geschreven en bevat, zoals de titel al zegt, allemaal raadseltjes over dieren. Als je na het raadsel de bladzijde omslaat staat daar het antwoord. ‘Ra ra welk dier is dat’ is erg leuk voor de kleinere kinderen, met mooie grote tekeningen. Het is leuk om uit voorgelezen te worden, maar ook voor wat oudere kinderen die al een beetje zelf kunnen lezen is het boek geschikt. Het heeft grote letters en is gemakkelijk vast te houden. Het boek is leuk om te lezen en te bekijken. Een groot pluspunt is dat het kind spelenderwijs leert bij het lezen van dit boek. Het boek is geschikt voor zowel jongens als meisjes en is ook erg leuk om als cadeau te geven.

Recensies Twee filosofieboeken voor 12+ Grote gedachten, verhalen over filosofie Janny van der Molen Uitgeverij Ploegsma ISBN 9789021672250 / NUR 248 Een goed gekozen titel voor een bundel van zes verhalen over filosofie waarin grote gedachten van veertien verschillende denkers de revue passeren. Janny van der Molen weet in dit boek filosofen uit het verleden weer tot leven te wekken. Geen droge kost, hoewel er door de pubers in het boek veelvuldig gegaapt wordt, maar beeldende verhalen, stevige vragen en een wandeling door de geschiedenis van Utrecht in één. Per hoofdstuk maken we kennis met één van de leerlingen uit de filosofieklas van meneer Swart. Meneer Swart introduceert de filosofielessen op eenvoudige wijze: “ik wil met jullie nadenken. Ik wil jullie vertellen over mensen die hebben nagedacht en ik wil jullie vertellen over wat zij dachten. En ik ben benieuwd wat jullie gedachten daar weer over zijn. Voorlopig hoef je dus niet méér mee te nemen dan jezelf. Je gaat je hoofd gebruiken en je mond.” Voor Swart geen activerende didactiek, meervoudige intelligenties of passend onderwijs. Nee, gewoon traditioneel ‘de leraar vertelt, de leerlingen luisteren en stellen af en toe een vraag’. Oké niet helemaal want er wordt lesgegeven op ongewone plekken zodat de wereld van de betreffende filosoof tot leven gewekt wordt. Zo dalen we af in de kelder van de school om daar bij één lichtje na te denken over Ideeënwereld van Plato en wandelt de klas door het Wilhelminapark omdat dat volgens Kant beter filosofeert. Meneer Swart doet niet aan een chronologische opsomming van filosofen maar laat per thema, zoals idee & materie (hoofdstuk 1), man vrouw (hoofdstuk 4) en leven en dood (hoofdstuk 6) verschillende filosofen aan het woord die door de tijd op elkaar gereageerd hebben. En tussen al dat gefilosofeer door zijn de verhaallijnen van de pubers herkenbaar en soms ontroerend. Zo is Tijmen heimelijk verliefd, maakt Sanne heel veel troep op haar kamer, worstelt Loubna met haar uiterlijk en heeft Wouter een hekel aan de vriend van zijn moeder die ook nog eens zwanger is van hem! Af en toe kan van der Molen een beetje zoetsappig en ‘correct’ uit de hoek komen. Meneer Swart voelt zijn leerlingen wel erg goed aan en heeft bijvoorbeeld meteen het eetprobleem van Loubna door. In een enkel hoofdstuk lijkt de filosofie met kant en klare antwoorden te komen. Sociale ongelijkheid? Lees Marx. Eetprobleem? Lees Descartes! De wat meer open eindes zoals hoofdstuk 6 waarin Wouter de filosofielessen toepast op zijn nieuwe zusje en de ideeën uit de lessen nog eens overdenkt zijn geslaagder en laten meer ruimte voor de eigen gedachten van de lezer. Maar dit alles neemt niet weg dat het verweven van puberlevens, filosofielessen, grote gedachten en historie in één boek knap gedaan is. Janny van der Molen is een echte verteller en neemt je mee. Mocht dit naar meer smaken kijk dan dit filmpje waarin zij Grote gedachten en haar filosofen aan ons voorstelt. En recent verscheen er nog een boek voor 12+: Het dikke denkboek, filosofie voor beginners Reynier Molenaar (m.m.v. Fabien van der Ham en Norma Montulet, redactie) Blop uitgeverij ISBN 9789081812122 Grote gedachten is een verhaal, we kijken als lezer mee met de personages. In Het Dikke Denkboek is de schrijver de versteller en wordt de lezer rechtstreeks uitgedaagd om zelf over verschillende vragen na te denken en die vragen ook te beantwoorden. Ook hier geen chronologische opsomming van filosofen maar een indeling per hoofdstuk naar filosofische vraag, zoals Hoe kan dat? Bestaat God? Wat zie ik? En hoe weet ik wat goed is? Wat is mooi? En wat is vrijheid? Per vraag wordt er ingezoomd op één filosoof, maar er is meer. De hoofdstukken zijn goedgevuld en speels opgebouwd. Zo start ieder hoofdstuk met een inleiding waarin de complexiteit van de vraag, bv. wat is mooi?, wordt neergezet en belangrijke begrippen worden toegelicht. De startvraag van het hoofdstuk bestaat nu ineens uit nog meer vragen! Vervolgens komen Laura en Jesse aan het woord die de vraag dicht bij huis halen. Zo geeft Jesse als hij thuiskomst van een sportuitwisseling van school een ‘lelijk’ schilderijtje cadeau en hebben ze een kort gesprekje over waarom Jesse het wel mooi vindt en Laura niet. Dan begint het echte denkwerk in de categorie ‘Om over na te denken’ en helpt een oude denker, in het geval van Wat is mooi? Schopenhauer, ons op weg. In een volgende paragraaf laat de schrijver Schopenhauer op sappige wijze vertellen over zijn eigen leven als ‘verwend kwalletje’, zijn verschrikkelijke kostschool tijd, die ruzies die hij met z’n moeder had en zijn leven met vrouwen. De hoofstukken worden afgerond met een ander licht op de zaak, dat kan een andere denker zijn of een moreel dilemma dat gaandeweg het hoofdstuk naar voren komt. Tot slot krijgen we als lezer testjes, raadsels of vragen gepresenteerd en moeten we, als we dat nog niet gedaan hadden, zelf aan de hersengymnastiek. En alles wordt op speelse en grappige wijze ondersteund door de cartoons en illustraties van Sieger Zuidersma. Geen kanttekeningen? Jawel! Hoewel de lezer denkstap voor denkstap meegenomen wordt vraag ik me af welke 12 jarige met bv. het volgende citaat uit de voeten kan: ‘De wil zit in alles en iedereen, zegt Schopenhauer, het is volgens hem: “[…] ook de vegeterende kracht die in de planten ontspruit, ja de kracht die het kristal doet ontstaan, die de magneten tot de noordpool doet keren, die de schok veroorzaakt bij de aanraking van verschillende metalen, die zich in de zielsverwantschappen van de stoffen manifesteert als afstoten en aantrekken…….”etc.’ Het lijkt in zowel Grote gedachten als in dit boek dat we wanneer het om filosoferen gaat niet ontkomen aan ingewikkelde en moeilijke begrippen. Dat vind ik niet erg maar ik denk dat de gemiddelde 12 of 13-jarige heel hard zal gapen bij dergelijke citaten. Een tip zou zijn om het boek in deze leeftijdscategorie voor te lezen bijvoorbeeld als je een lange reis voor de boeg hebt samen. De lastige begrippen kun je dan met elkaar herkauwen of er samen bij gapen. Wil je als jonge denker aan de slag met filosofie dan lezen beide boeken lekker weg. Eén van deze boeken aanschaffen voor een puber? Dan zal Grote gedachten goed aansluiten bij de wat rustige, bedachtzame en van-verhalen-houdendetiener en is Het Dikke Denkboek geschikt voor de rappe lezer die na 20 minuten graag weer wat anders doet. Alexandra Bronsveld

Voorgelezen aan: Maartje (5) en Matthijs (3) Robby Robot op ruimtereis. Dat klinkt als een spannend kinderverhaal. Het boek is bedoeld voor lezers en luisteraartjes tussen de drie en zes jaar. Robby is een ondeugend robotje, want hij gaat er zomaar vandoor in zijn raket. Mama Robot wordt dan natuurlijk erg ongerust. Het boek is groot om vast te houden ( 50 x 21 cm) tijdens het voorlezen, doch de illustraties maken een hoop goed. De prenten vertellen het verhaal. De tekeningen worden zeer aandachtig bekeken en spreken duidelijk tot de verbeelding van Maartje en Matthijs. Het verhaal wordt in rijmvorm verteld, maar de tekst is niet altijd even ‘Hollands’. De meeste kinderen in de beoogde leeftijdsdoelgroep van het boek weten nog niet goed hoe een robot werkt (‘Huilt een olietraan’, ‘Je blikken lijf is aangetast door vocht’). Daarom werd het verhaal niet altijd even goed begrepen. Maar de glimlach op de gezichtjes bij het zien van de prachtige prenten en het glorieuze formaat van het boek, corrigeren dit ten volste. Conclusie: Een groot, maar fijn illustratief boek om uit voor te lezen.

'Tristan en Isolde' is een verhaal waarvan de eerste versies teruggaan tot de vroege middeleeuwen. Deze moderne bewerking is gebaseerd op het latere en meer 'hoofse' verhaal van de middeleeuwse dichter en troubadour Gottfried von Stassbourg. Het verhaal speelt in Cornwall en Ierland, waar de twee geliefden na het drinken van een liefdesdrank onsterfelijk verliefd werden op elkaar. Maar omdat Isolde bestemd was voor de oom van Tristan, koning Mark, konden zij niet bij elkaar zijn. Toch is de liefde sterker dan de omstandigheden en neemt het drama zijn loop. De auteur heeft het oorspronkelijke verhaal herschreven voor met name jeugdige lezers, in makkelijk te lezen taal die desondanks recht doet aan het oude verhaal. Een bijzonder luxe uitgevoerd boek met vele prachtige tekeningen van A. Tananyan en in een begrijpelijke taal voor jeugdige lezers. Maar ook volwassenen zullen ongetwijfeld genieten van deze versie met diverse verklarende voetnoten. Vanaf ca. 12 jaar.