Afscheidsboek van Joeri Olesja
De Russische schrijver Joeri Olesja (1899-1960) is bekend geworden en gebleven door korte roman, Afgunst, die hij eind jaren twintig van de vorige eeuw publiceerde.
In dat boek beschreef hij op ironische wijze de botsing tussen de 'oude mens' en de 'nieuwe' sovjet-mens, zonder duidelijk partij te kiezen. Het had veel success, maar werd naderhand verboden, juist vanwege deze dubbelzinnigheid.
Onder Stalin kwam Olesja's carri als schrijver tot stilstand: hij hield zich in leven met jounalistiek en het bewerken van boeken tot toneelstukken en filmscenario's. Zijn 'eigen' werk stokte, op incidentele aantekeningen na. Stalins dood in 1953 doorbrak de schrijfkramp waaronder Olesja geleden had. Hij nam zich voor elke dag iets te schrijven, al was het maar regel. Bij zijn overlijden waren deze probeersels uitgedijd tot een lijvig manuscript, een verzameling losse aantekeningen en herinneringen, die het midden houden tussen dagboek en memoires. Nu eens po sch, dan weer analyserend, maar bovenal levendig door de rijkdom aan beelden en details en hun persoonlijke toon. De 'oude mens' in Olesja bleek taaier dan gedacht. Voor dit nummer van Raster is een keuze gemaakt uit deze notities, aangevuld met enkele teksten over de schrijver.
'Olesja hield elk woord tussen zijn tanden, beet erop om te zien of het van goud was, keek er naar als door een loep, draaide het om en om en zette het dan pas in een zin.' -Em. Kazakevitsj