WRR RAPPORTEN AAN DE REGERING 75
Lerende overheid
Met het rapport Lerende overheid wil de raad het leervermogen van overheid en politiek versterken. Er wordt recentelijk veel gesproken over het verbeteren van het functioneren van het politieke bestel. Voorbeelden daarvan zijn een herstel van het primaat van de politiek, meer leiderschap, helder onderscheiden verantwoordelijkheden en het vooropstellen van processen en procedures binnen de overheid.
Deze 'verticale' visie op het functioneren van het politieke bestel is volgens de raad niet altijd productief. Veel problemen waarvoor de overheid komt te staan, vragen ruimte en tijd voor analyse, afweging en oordeelsvorming. Ook is vaak de inzet nodig van actoren buiten de overheid zelf: van deskundigen, burgers en maatschappelijke organisaties. In dit rapport - een vervolg op Bewijzen van goede dienstverlening - bepleit de raad daarom tevens gebruik te maken van de 'horizontale' traditie van politiek. Daarin staat niet het nemen van legitieme besluiten centraal, maar het wikken en wegen en formuleren van redelijke oplossingen. Een 'gemengde' horizontale verticale praktijk is bij uitstek geschikt om te leren hoe problemen geformuleerd en opgelost kunnen worden.
Een probleemgerichte benadering van politiek vraagt om een perspectief op de overheid waarin leervermogen centraal staat. Beslissen en doorzetten zijn belangrijk, evenals goede processen en procedures. Maar zonder het versterken en vergroten van de kennis en het oordeelsvermogen van ambtenaren en politici worden belangrijke publieke problemen ontdaan van hun inhoudelijke en normatieve lading en raakt de staat uitgehold.