College 1. Het schip: van fluit tot supertankerH1. De opkomst van het zeeschip: 12e -16e eeuwH2. Nederland als leider en volger in de scheepsbouw: 17e -18e eeuwH3. Van stoomschip naar supertanker en superjacht: 19e eeuw - hedenCollege 2. De zeeman: van alleskunner tot specialistH4. De schipper-koopman: 12e - 16e eeuwH5. De differentiatie van beroepen en functies op schepen: 17e - 18e eeuwH6. De komst van specialisten aan boord: 19e eeuw - hedenCollege 3. Plaatsbepaling op zee: van Jacobsstaf tot GPSH7. Kustnavigatie en havenvinding: 12e - 16e eeuwH8. Vaststellen breedte en lengte: oceaannavigatie in 17e en 18e eeuwH9. Van chronometer naar GPS: 19e eeuw - hedenCollege 4. Handelsvaart overzee: van VOC tot NedlloydH10. Opkomst, bloei en verval van de Republiek: 16e - 18e eeuwH11. Koloniale scheepvaart: van zeil naar stoom: 19e eeuw - midden 20ste eeuwH12. Globalisering en containervaart: midden 20ste eeuw - hedenCollege 5. Bescherming van de Nederlandse handelsbelangen: van geus tot NAVO-lidH13. De Staatse vloot: 16e - 18e eeuwH14. Van Europa naar Indië: 19e eeuw - 1945H15. Dekolonisatie, Koude Oorlog en heroriëntatie: 1945 - hedenCollege 6. Rotterdam mainport: over scheepvaart en globaliseringH16. De ontwikkeling van Rotterdam tot havenstad: 16e - midden 19e eeuwH17. Van stapelmarkt tot doorvoerhaven: midden 19e eeuw - 1940H18. Van havenstad tot havengebied: 1940 - 1970H19. Centrum van een nationaal en internationaal maritiem netwerk: 1970 - heden)Henk den Heijer en Anita van Dissel geven in deze collegereeks een actueel beeld van de Nederlandse maritieme geschiedenis in de breedste zin van het woord.Ruim vier eeuwen geleden zwermden Nederlandse schepen en hun bemanningen uit over de wereldzeeën. Ze voeren naar het noorden, over de Atlantische Oceaan naar het westen en rond Kaap Hoorn en voorbij Kaap de Goede Hoop naar Azië. Ze dreven handel, gingen de strijd aan met Europese concurrenten, onderwierpen goed- of kwaadschiks inheemse volken en stichtten nederzettingen en koloniën.

Het vervoer van goederen en mensen via het water was in veel opzichten bepalend voor de ontwikkeling van scheepstypen, navigatiemiddelen en handelsnetwerken. De maritieme expansie van Nederland heeft diepe sporen nagelaten in de Nederlandse geschiedenis en die van de overzeese gebieden. Naast een mondiale maritieme natie is Nederland ook de belangrijkste toegangspoort tot West-Europa.

Henk den Heijer en Anita van Dissel geven in deze collegereeks een actueel beeld van de Nederlandse maritieme geschiedenis in de breedste zin van het woord.

Bij het hoorcollege wordt een lijst met aanbevolen literatuur meegeleverd als pdf-bestand.

Dit college is tot stand gekomen i.s.m. Studium Generale Universiteit Leiden.

Inhoud

College 1. Het schip: van fluit tot supertanker
H1. De opkomst van het zeeschip: 12e -16e eeuw
H2. Nederland als leider en volger in de scheepsbouw: 17e -18e eeuw
H3. Van stoomschip naar supertanker en superjacht: 19e eeuw - heden

College 2. De zeeman: van alleskunner tot specialist
H4. De schipper-koopman: 12e - 16e eeuw
H5. De differentiatie van beroepen en functies op schepen: 17e - 18e eeuw
H6. De komst van specialisten aan boord: 19e eeuw - heden

College 3. Plaatsbepaling op zee: van Jacobsstaf tot GPS
H7. Kustnavigatie en havenvinding: 12e - 16e eeuw
H8. Vaststellen breedte en lengte: oceaannavigatie in 17e en 18e eeuw
H9. Van chronometer naar GPS: 19e eeuw - heden

College 4. Handelsvaart overzee: van VOC tot Nedlloyd
H10. Opkomst, bloei en verval van de Republiek: 16e - 18e eeuw
H11. Koloniale scheepvaart: van zeil naar stoom: 19e eeuw - midden 20ste eeuw
H12. Globalisering en containervaart: midden 20ste eeuw - heden

College 5. Bescherming van de Nederlandse handelsbelangen: van geus tot NAVO-lid
H13. De Staatse vloot: 16e - 18e eeuw
H14. Van Europa naar Indië: 19e eeuw - 1945
H15. Dekolonisatie, Koude Oorlog en heroriëntatie: 1945 - heden

College 6. Rotterdam mainport: over scheepvaart en globalisering
H16. De ontwikkeling van Rotterdam tot havenstad: 16e - midden 19e eeuw
H17. Van stapelmarkt tot doorvoerhaven: midden 19e eeuw - 1940
H18. Van havenstad tot havengebied: 1940 - 1970
H19. Centrum van een nationaal en internationaal maritiem netwerk: 1970 - heden)