Voorwoord 15 Deel I1 — Introductie 23 Waar gaat dit boek over? 23 Anders kijken naar… 24 Proces van verandering 24 Spanningsvelden 25 Waarom het contact en de samenwerking met de cliënt veranderen? 27 Voor wie is dit boek bedoeld? 29 Relatie met het boek ‘Vastgelopen’ 29 Hoe zit dit boek in elkaar? 30 De details 30 De geschiedenis 33 2 — Ontwikkeling van de Methode 35 Hoe het begon 35 Waar wordt het toegepast? 39 Wat is de Methode Heijkoop? 39 Principes die de Methode Heijkoop dragen 40 3 — Wat houdt de Methode in 47 Keten van zichzelf versterkende veranderingen 47 Voor wie 50 Waarvoor (vraagstellingen) 51 4 — Visie 55 Inleiding 55 Kwaliteit van bestaan 57 Groei naar volwassenheid 59 Het Zelf 615 — Het Zelf onder druk 71 Kwetsbaar Zelf 71 Gedragsproblematiek; een beschadigd Zelf 72 Visie op begeleiding en behandeling 74 6 — Theoretisch kader 85 Transactioneel ontwikkelingsmodel 86 Het Zelf 87 Transactionele Analyse 87 Hechtingstheorie 88 Ethologie 89 Waarnemingspsychologie 90 Sociale waarneming 90 Wie en Wat 91 Sociale veranderingsprocessen 91 Aangeleerde hulpeloosheid 92 Mindfulness 92 7 — Werkwijze Methode Heijkoop 95 Hoe werkt het? 95 Proces van verandering 101 Invloed en resultaat 105 Implementatie 110 8 — Het proces van verandering 115 Verandering binnen sociale systemen 115 Proces van verandering 118 Kwaliteitssprongen bij de begeleider 127 Condities 131 Competenties Heijkoop-trainer/coach 131 Rol Heijkoop-trainer/coach in de periodes van het proces 1389 — Het traject 139 Aansluiten bij het proces 139 Oriëntatieperiode: wat speelt er? 142 Implementatieperiode: aan de slag 144 Integratieperiode: inzichten en begeleidingskwaliteiten borgen 152 Deel II1 — Inleiding Ontdekkend Kijken 161 Introductie 161 Werkwijze Ontdekkend Kijken 171 De voorwaarden 179 2 — Competentie voor het traject 187 Het traject Ontdekkend Kijken 189 Oriëntatie Wat speelt er? 190 Implementatie Video-opnames 192 Implementatie Videoanalyse 197 Implementatie Bewust bekwaam 220 Integratie Ervaringen opdoen en verankeren 222 3 — Uitvoering Ontdekkend Kijken 227 Videoanalyse Ontdekkend Kijken 227 Verkenning in de praktijk 239 Tweede videoanalyse Ontdekkend Kijken 240 Inzichten formuleren en Begeleidingskwaliteiten benoemen 242 Afronding instrument Ontdekkend Kijken 256Handleiding introductie Observatieschema 295 Introductie Observatieschema 296 Formulier Observatieschema 300 Formulier Inventarisatie 301 Bronnen 302 Begrippen 304Ontdekkend Kijken wordt in de zorg als krachtig hulpmiddel ingezet wanneer de relatie tussen de cliënt – al dan niet door probleemgedrag – en de begeleider ernstig verstoord is.Ontdekkend Kijken wordt in de zorg als krachtig hulpmiddel ingezet wanneer de relatie tussen de cliënt – al dan niet door probleemgedrag – en de begeleiders ernstig verstoord is. De vertroebelde blik van de begeleider belemmert het zicht op de kwaliteiten van de cliënt. Ontdekkend Kijken helpt de begeleiders daar oog voor te krijgen en het wederzijds contact te verbeteren. Zo begint het herstel van het nieuwe leven. Jacques Heijkoop (1945) studeerde aan de Universiteit van Utrecht, Leiden en Amsterdam. Zijn afstudeeronderzoek trok internationaal belangstelling. Sindsdien werkt hij in binnen- en buitenland en publiceerde hij meer dan 60 artikelen. In 1990 verscheen zijn eerste boek 'Vastgelopen'. In 2012 werd hem het predicaat 'Hollandse Meester' toegekend door CCE Nederland.Het centrale onderwerp van de Methode Heijkoop is de relatie tussen een persoon met een afwijkende ontwikkeling en zijn begeleiders en familieleden. Hoewel de persoon met de beperking afhankelijker is van de mensen om hem heen dan andersom, hebben ze elkaar als mens hard nodig. De Methode Heijkoop helpt begeleiders en familieleden op een nieuwe manier kijken naar hun cliënt en familielid, wat de dagelijkse contacten tussen hen op een vanzelfsprekende manier sterk beïnvloedt.