Inhoudsopgave3Inleiding51 Warming-up7Beweging7Verbinding8Het zichtbare en voorbij het zichtbare9Wanneer Rake Vragen gebruiken10Het probleem is eigenlijk een oplossing voor iets anders11Er is sprake van herhaling11Je instinct vertelt het je122 Hoe je jouw vraag Raak maakt14De kwaliteit van jouw aanwezigheid14Jouw antenne gebruiken16Je intentie terugtrekken18Stiltes als deel van het antwoord19Vrij van angst en oordeel203 Kant-en-klare Rake Vragen23Veel gestelde Gewoon Goede Vragen23Universele vragen241e universele vraag: wie of wat wordt er niet gezien?242e universele vraag: voor wie of wat is dit een goede oplossing?243e universele vraag: bij wie hoort dit werkelijk?25Vragen bij coaching en intervisie261. Waar gaat het werkelijk over?272. Hoe lang ken je dit al? Ben je dit eerder in andere vormen tegengekomen?273. Bij wie of wat hoort het?274. Waar is het (hebben van dit probleem) helpend voor of een versterking van? Waarvan nog meer?275. Waar gaat het nu werkelijk over?286. Waar moet de toestemming vandaan komen om het probleem op te lossen?287. Waar wil je naartoe? Wat is de gewenste situatie? 8. Wat zou een volgende stap kunnen zijn?28Vier vragen die je verder laten bewegen294 Zelf Rake Vragen maken31Gewoon Goede Vragen en Rake Vragen combineren31Open en gesloten vragen32Het design Rake Vragen331. Rake Vragen zijn leeg332. Rake Vragen zijn van en voor de ander343. Rake Vragen hebben geen komma’s354. Rake Vragen verwijzen naar het onbekende365. Rake Vragen hoeven niets op te lossen376. Rake Vragen leiden tot uitzoomen, nóóit tot inzoomen387. Rake Vragen spelen met de betekenis van een woord398. Rake Vragen stellen een ander perspectief voor40Antwoorden op Rake Vragen405 Waar jouw vragen vandaan komen42Systemen42Een systeem heeft eigenschappen van zichzelf43De grenzen van tijd en ruimte bestaan niet voor systemen43Een systeem is altijd verbonden met andere systemen. Zonder verbinding kan het niet bestaan.44Drie niveaus van systemen45Het groepsgeweten45Het systeemgeweten45Het universele geweten46Wat je verder nog moet weten over de gewetens46Jouw systemen47Feedback van systemen48Je moet harder werken dan passend is om resultaten te halen49De ander reageert helemaal niet op jouw geweldige vraag49Bonus! De wetmatigheden van systemen50Wetmatigheden van systemen50Eerste wetmatigheid: waarom stoelendans zo’n spannend spelletje is50Tweede wetmatigheid: waarom je van een tweeling wilt weten wie er de oudste is52Derde wetmatigheid: waarom gratis niet bestaat54Nawoord56De allermakkelijkste vorm van systemisch werk: want een vraag stellen, dat kan altijd. En iedereen kan een vraag stellen. Check het boek of de app en weet wat je moet vragen om te raken.Stop met hard werken om problemen op te lossen. Vooral die problemen die steeds in een andere vorm terugkomen. Zoek naar de reden waarom het probleem in kwestie een goede oplossing is. Vind wat er vast zit. Rake Vragen helpen je.Door het stellen van Rake Vragen komt er beweging in situaties die vastzitten. In werk en privé. Bij jezelf of anderen. Door vragen als: Van wie is dit probleem? Is het van jou of hoort het elders? Of: Waar moet de toestemming voor beweging vandaan komen? En: Wat raak je kwijt als je dit probleem niet meer hebt?Stap voor stap leer je in dit boek hoe je dat doet, Rake Vragen stellen. Je krijgt kant-en-klare Rake Vragen. Je leert ook hoe je zelf je eigen Rake Vragen kunt formuleren. En hoe je de vraag zó kunt stellen dat het raak is.Siets Bakker (1973) heeft in haar vak als organisatieadviseur tientallen directies en MT's begeleid in hun verandervraagstukken. Ze is een voorloper als het gaat om toegepast systemisch werk. Siets is opgeleid als begeleider van familie- en organisatieopstellingen maar vindt het veel interessanter om vormen te vinden waarin systemische kennis op een dagelijkse en praktische manier kan worden toegepast. Het boek Rake Vragen is het resultaat van haar kennis en expertise.Het boek Rake Vragen gaat niet over hoe je iets verandert, maar over hoe je beweging brengt in vastzittende situaties. Het is geen werk- wijze op zich, maar geeft inzicht dat je kunt inte- greren in je eigen werkwijze. ‘Blijf alles gebruiken van wat je al weet en kunt. Gooi niets weg’, advi- seert Siets Bakker haar lezer, ‘Dan krijg je zoiets als pure chocola met pepertjes. Een combinatie die iets nieuws brengt.’De kern van Bakkers boodschap is: ‘Je hoeft het probleem zélf niet op te lossen. Het probleem is tenslotte slechts een gevolg. Als de werkelijke oorzaak bekend is, heeft het probleem geen func- tie meer.’ Rake Vragen richt zich op de zogeheten ‘onderstroom’, op wat voorbij het zichtbare ligt. In de bovenstroom neem je feiten en gebeurtenissen waar. De onderstroom is de bron van je onderbuik- gevoel. Problemen die je waarneemt in de boven- stroom, worden veroorzaakt door hoe het er in de onderstroom aan toe gaat. Bij rake vragen gaat het niet om het antwoord. Het gaat om het proces dat je teweegbrengt, om wat vastzit weer los te maken. Om zo beweging te krijgen.Rake vragen zijn geschikt wanneer het probleem eigenlijk een oplossing is voor iets anders, een symptoom als het ware. Via symptomen laten systemen weten hoe het met ze gaat. Een belang- rijke rake vraag is dan ook: ‘Waarvoor is dit probleem eigenlijk een oplossing?’ Terugkerende ruzies tussen collega’s van een afdeling zouden een ‘oplossing’ kunnen zijn om te kunnen functioneren in een systeem waarin een ander probleem speelt, bijvoorbeeld een leidinggevende die zijn rol niet goed invult (en wellicht is ook dát een symptoom van een ander probleem).