Voorwoord: Over de ‘Hollandse mythe’1. Voorspel en begin van de Opstand (1549-1566)De diepere wortels van een religieus conflictHet bezoek van kroonprins FilipsEen burgerlijke demonstratieHet ErasmusbeeldDe Moderne DevotieKetters te RotterdamEen ‘verdraagzame geest’De Latijnse SchoolDe Spelen van 15612. De Spaanse Brabander en de Hollandse botmuylen (1566-1648)Calvijn en het calvinismeHet calvinisme in de Zuidelijke NederlandenDe Noordelijke NederlandenBotsende culturenArminianen in RotterdamSlijkgeuzen en militanten3. De ontknoping: ‘Nu even geen vrijheid!’Boose menschenHet bronzen beeldDe verliezersBijna burgeroorlogNasleep4. Met de kennis van nuBergen van feitenKosmopolitismeBakermat van de Nederlandse tolerantieEen overweging5. Gouda6. Een unieke identiteitDe vervalsing van een historisch beeldMacht en mytheDe stad boven zichzelf uitgetildNawoordGebruikte literatuurAfbeeldingenNotenSteden als Rotterdam en Gouda waren dankzij het daar heersende erasmianisme de bakermat van de Nederlandse religieuze tolerantie.Soms lijkt het of een heel stuk van de geschiedenis van de Nederlandse Opstand onder het tapijt is weggemoffeld. Wie kan dat gedaan hebben en waarom?
Dat het calvinisme veel later naar de Noordelijke Nederlanden is gekomen dan naar het zuiden, is al jaren bekend. Maar in de geschiedenis van de Tachtigjarige Oorlog vinden we dat belangrijke gegeven zelden of nooit terug.
Aan de hand van historische feiten laat Feico Houweling zien hoe er in de Noordelijke Nederlanden werd gedacht over godsdienst en tolerantie voordat het calvinisme kwam. Het erasmianisme voerde hier de boventoon tot daaraan in 1618 een eind werd gemaakt.
De Hollandse mythe is gecreëerd om de oorspronkelijke Noord-Nederlandse mentaliteit te verdoezelen. Hoogste tijd om eens te kijken naar de echte wortels van Nederland.

Nu ook als luisterboek: http://hoorgeschiedenis.luondo.nl/13167791/steden-van-erasmus--het-luisterboekEen boek dat uitnodigt tot een nieuwe kijk op de Nederlandse geschiedenis, met Erasmus, Coornhert en anderen in de hoofdrol.