Rokus Hofstede

Het werk van Huysmans heeft naar onze bescheiden mening de tand des tijds aanzienlijk beter doorstaan dan dat van Zola. Dat heeft vooral te maken met zijn lichtvoetige humor. De even meedogenloze als hilarische beschrijvingen van de hypocriete, kleinburgerlijke Parijse middenklassers die zo graag de schone schijn ophielden op de diners en dansfeesten waarvoor ze elkaar beleefd inviteerden, zijn nog steeds bijzonder levendig

Donald Trump is verhelderend. Voordat hij op het toneel verscheen, ­dachten we: als we samenkomen en ­praten, komen we er wel uit. Toen Amerika botweg uit het Klimaatakkoord stapte, werd duidelijk dat het zo niet meer werkt. Trump zegt: ‘Is jullie aarde in gevaar? Nou de onze niet’. Hij maakt duidelijk dat er geen­ ­gemeenschappelijke aarde meer ís. Populisten trekken zich terug op hun stukje aarde. Daar moeten we eerst een antwoord op vinden.

"De Fransman Charles Baudelaire (1821-1867) geldt als een van de eerste 'poètes maudits'. Voor zulke 'gedoemde dichters' was in de moderne burgerlijke wereld, waarin alles om nut en geld draaide, eigenlijk geen plaats. Toch zijn ze zo ongeveer het prototype van de moderne romantische kunstenaar geworden. Miskend tijdens hun leven, aanbeden en eindeloos bestudeerd na hun dood. Postuum werden hun provocaties en banvloeken opeens wél geapprecieerd. De doem veranderde in roem. Inmiddels is dit schema ernstig aan slijtage onderhevig. Verzet tegen status quo en establishment is een cliché geworden. En dat kunst en literatuur de wereld echt veranderen, gelooft bijna niemand meer. Het is eerder andersom: kunst en literatuur raken steeds meer in de greep van het geld en van het alomtegenwoordige nuttigheidsdenken. Onder deze omstandigheden loont het de moeite een blik te werpen op Baudelaire en diens illusieloze afwijzing van de moderne wereld. Bij hem ontbreken utopische verwachtingen. Wat hij demonstreert, is hoe er ook onder barre artistieke omstandigheden te leven valt, zij het met moeite. Hoe blijf je jezelf trouw, terwijl bijna niemand buiten jijzelf daar prijs op stelt? Baudelaire lezen kan voor hedendaagse schrijvers of kunstenaars een - toegegeven: ietwat dubieus - feest van de herkenning zijn. De vertaling van Baudelaire's 'Journaux Intimes' komt daarom als geroepen. Op geen andere plek in zijn oeuvre heeft de dichter van 'Les Fleurs du mal' zich zo onomwonden uitgesproken. Om echte dagboeken gaat het niet, zoals vertaler Rokus Hofstede in zijn nawoord uiteenzet (...) De auteur laat zich gaan, haat en wrok krijgen de vrije teugel, de remmen zijn los. De vooruitgang, de burgerij, de vrouw, het volk, de democratie, de natuur - ze moeten er stuk voor stuk aan geloven. 'De letterkundige is de vijand van de wereld', heet het ergens, en dat zullen we weten..." "Baudelaire's 'intieme journalen', een illusieloze afwijzing van de moderne wereld, zijn een feest van herkenning, en prachtig vertaald [door Rokus Hofstede]." 'Mijn hart blootgelegd' kreeg van Arnold Heumakers in NRC Handelsblad het vijf waarderingssterren, het maximale aantal.