Willem Popelier

The official description of Willem Popelier's ___ and Willem talks of "identity", "representation" and "mankind's image of himself", and I suppose that's how you can read this book. I'm not sure, though, whether such an almost academic approach might not limit its appeal. I think the book has a wider appeal than merely being interesting for those interested in "mankind's image of himself". So what is ___ and Willem all about anyway? The book starts out with portraits (head shots) of the main persons, with their names abbreviated. There's Willem ("W") and his twin brother ("P"), plus the various parents, partners, and siblings. Various of the people did not consent to have their portraits or personal information shown, so their photos are either missing or have a brown empty box over their faces. Right before these images, there is an overview of all the people in question, a total of 19, and a chronology. The latter is then repeated, using the photos, some text and diagrams. If this sounds weird, you'd have to see it. I admit, though, that as things get increasingly complex - with relationships breaking up or changing - visually the diagrams become more and more attractive. It almost seems as if everything is turning into some sort of abstract art. For anyone other than the people in the book, you're basically looking at the complex relationships of strangers, and as the book progresses, things get more and more complex, with more and more details being filled in. And since everybody doesn't really have a name, but is represented by a single character (or two), it's not clear what one is to make of all of that. After that, there are photos of house keys, correspondences between various parties (many of them not reproduced), which either unveil or hint at the reasons for some of the changes between the different people, other objects, and, finally, vintage/vernacular photographs of Willem and the twin brother, growing up together and then being apart (see the artist's website for some examples btw). As viewers/readers, we don't know anything about Willem, and it's not so clear what or how much we know after having looked through ___ and Willem. We could easily take the history presented in the book and assume it wasn't real at all. Or we could take everything at face value and accept it as documentary. I actually don't think that this makes a real difference, because for me, the value of the work lies not in what it presents or documents, but rather in what we, the viewers, fill into the gaps. Filling these gaps requires a bit of work (if that's the right word). You can't consume ___ and Willem as if it was a soap opera. You can't come back next week (or the day after) and expect to be presented with more information or with things becoming clear as something new is revealed. It's all there already; and it shows relationships in all their often messy complexities. An oddly compelling book.

Als kijker krijg je in eerste instantie portretten van Willem Populier en zijn niet met naam genoemde gezinsleden te zien. De namen van de personen worden afgekort tot letters eventueel in combinatie met een cijfer. Zo wordt een portret van zijn tweelingbroer aangeduid met "Person: P. Twin brother of W. Het gezicht is onherkenbaar afgedekt door een huidkleurig vierkant. De relatie tussen de afgebeelde, deels afgebeelde en soms niet afgebeelde significante gezinsleden in het leven van Willem en zijn tweelingbroer is op dat moment nog niet echt duidelijk. Dat wordt een stuk duidelijker in de volgende sectie waar chronologisch de (ingrijpende) momenten in de levensgeschiedenis worden gevolgd. Relaties die ontstaan, kinderen die worden geboren, relaties die worden verbroken en het verlaten van het ouderlijke huis worden op grafische wijze en met behulp van kleine portretfoto's in beeld gebracht. De kijker heeft dan al een heel aardig beeld van het turbulente gezinsleven waarin Willem en zijn tweelingbroer P in opgroeiden. Vooral het jaar 1986 waarin de tweelingbroers worden gescheiden stelt de kijkers voor raadselen. Wat is er gebeurd? Maar ook: hoe kun je zo'n ingrijpende gebeurtenis zo clean verbeelden? De laatste restjes twijfel worden weggenomen door de in het boek opgenomen brieven van en aan jeugdzorg, rechters en andere professionals die zich met het gezin hebben bemoeid. De lezer krijgt veel te zien en te lezen maar niet alles. Sommige geschriften worden wel in de vorm van een titel benoemd maar worden door dezelfde huidkleurige vlakken afgeschermd als eerder al met de portretten gebeurde. Andere geschriften blijven simpelweg gesloten. Achter in het boek zien we foto's uit betere, ik zou bijna zeggen "onschuldige", tijden waarin de broers gezamenlijk in een wasbak zitten of aan hun fietsjes knutselen. Maar ook hier wordt de illusie van onverstoord geluk al snel verbroken. Vanaf het moment dat de tweelingbroers uit elkaar zijn gehaald en elk een eigen gezin kregen, zien we nog steeds de twee broers dezelfde activiteiten ondernemen maar nu op gescheiden foto's. Hierop kunnen we zowel Willem als P zien vliegeren maar nu gescheiden in tijd en ruimte. Slechts achteraf heeft de fotograaf de foto's tegen elkaar aan kunnen leggen in wat kan worden gezien als een mislukte poging om het verleden weer samen te brengen. De scheiding was en blijft een feit. Daar waar vroeger ____ en Willem een onlosmakelijke klank moet hebben gehad, zijn het nu twee losse namen geworden. Wanneer een fotograaf persoonlijke rekeningen uit het verleden probeert te vereffenen dan wordt het oppassen. Zeker wanneer diezelfde fotograaf bewust afstand probeert te houden tussen de kijker en het getoonde beeldmateriaal. Het resultaat werkt averechts. Door de min of meer neutrale weergave van de foto's en artefacten uit het leven van Willem en zijn tweelingbroer wordt je als kijker verplicht om juist dichterbij te komen. Je wordt als buitenstaander meegezogen in een wereld die niet de jouwe is maar waar je, of je wilt of niet, wel al vanaf een vroeg stadium een standpunt gaat innemen. Tussen de foto's door construeer je een beklemmend verhaal waarbij je bij de laatste bladzijde hoopt dat het maken van dit boek een afsluitend ritueel is geweest. ____ en Willem is een indrukwekkend boek over onherstelbaar gemis geworden.