In De Opstapper zeilt kapitein Van Linden met de clipper Elisabeth in een nog schone wereld. Isaac, bootsman annex verhalenverteller, Fred, hofmeester/filosoof en Henry, dichter en derde stuurman zijn naast de kapitein opnieuw de belangrijkste mensen.
De wind zorgt voor de voortgang. De zeilen - eenmaal goed getrimd - voor een maximale snelheid. Af en toe houdt een storm of een windstilte het schip tegen. Een kundige bemanning en een goedgebouwd schip kunnen de extreme weersomstandigheden het hoofd bieden. De samenwerking op een groot zeilschip dient optimaal te zijn: de bemanning moet één zijn met het schip.
Zo is het eeuwen gegaan. Tot het einde van de negentiende eeuw. Dan verschijnen er donkere wolken aan de horizon. Het zijn echter geen wolken die een weersverandering aankondigen. Nee, het zijn wolken die ontstaan door de uitstoot van machines.
De vraag is: 'Wie kan daarvoor verantwoordelijk worden gesteld?' Sommige opvarenden van de clipper denken dat 'ze' de schuldigen zijn. Maar als 'ze' worden geïdentificeerd, dienen 'ze' dan ook gestraft te worden? En wie kan de straf voltrekken?
Elisabeth vervoert kolen naar Australië. Kolen die machines zullen gaan aandrijven waar Van Linden zo op tegen is. Is dat de wezenlijke oorzaak van het conflict tussen de kapitein en reder Greep die de reis naar Australië meemaakt? Of ligt er nog iets anders aan ten grondslag? Speelt de vrouw van Greep een belangrijke rol? En wie is die zwijgzame opstapper?