1 Inleiding2 Leven en werk2.1 Jeugd en opleiding2.2 Halle2.3 Göttingen2.4 Freiburg2.5 Na het emeritaat3 Wiskunde, logica en het psychologisme3.1 De filosofie van de aritmetica3.2 De Prolegomena tot de zuivere logica3.3. Verdere ontwikkelingen4 Fenomenologie en theorie van de kennis (Logische onderzoekingen deel 2)4.1 Inleiding4.2 Uitdrukking en betekenis4.3 De ideale eenheid van de species4.4 Fundering en deel-geheel-relaties4.5 De idee van een zuivere grammatica 4.6 Intentionaliteit 4.7 Kennis en evidentie 5 De fenomenologische methode5.1De motivatie van de epoché5.2Fenomenologische reducties5.3De eidetische reductie6 Subjectiviteit6.1Het ik bij Hume en Kant6.2 Het zuivere ik van Ideen I6.3 Het persoonlijke zuivere ik en de ziel6.4 Andere personen6.5 Motivatie en associatie6.6 Zelfbewustzijn en tijdelijkheid7 De idee van de constitutie7.1 Overgangen7.2 Noësis en noëma7.3 De bewuste waarneming [...]7.4 Statische en genetische fenomenologie7.5 De opbouw van de wereld7.6 Idealisme en realisme8 Leefwereld8.1 Het begrip leefwereld8.2 Horizon8.3 Leefwereld en [...] relativisme8.4 Leefwereld en wetenschap9 Ethiek en waardeleer9.1 Ethiek in de fenomenologie9.2 Emotionele en oordelende handelingen9.3 De logica van de waarden9.4 De ethische imperatief en de wil10Invloed10.1 De fenomenologie10.2 Husserl en Heidegger10.3 Husserl in de Europese filosofie10.4 Husserl en de Engels-Amerikaanse10.5 Husserls invloed in de wetenschappenAanhangsel1 Tijdtabel2 Bibliografie3 Persoonsregister4 ZaakregisterBIJLAGEN 1 Redactionele eindnoten 2 Verklarende woordenlijst 3 Filosofie als strenge wetenschap 4 Wetenschap van het tussenrijk 5 De fenomenologie is een methode 6 Op het breukvlak van twee eeuwen 7 Marburg Filosofie, ethiek en compassie 8 Brief aan Rudolf Otto 9 Marburg am Lahn 10 Richard Rorty Wetenschap en metafoor 11 Peter Sloterdijk De macht over het leven 12 Husserl als voorloper in de filosofie 13 Henri Bergson Invoelend denken 14 Synthese of compromis 15 Fenomenologie als filosofie van het jodendom 16 Religiefenomenologie 17 Fenomenologische religiepsychologie 18 Fenomenologische psychologie 19 James’ object of thought en Husserl’s noëma 20 Karl Jaspers Verantwoordelijk door dik en dun 21 Levinas Het is volstrekt persoonlijk 22 Max Scheler Fenomenologische mystiek 23 D. Denys Fenomenologische psychiatrie 24 R. Morgan Fenomenologische pedagogiek 25 H. Rümke/G. vd Leeuw De onrust van de mens 26 H. van Breda De fenomenologische methode 27 Fenomenologische lit.studie en -hermeneutiek28 Ontwikkeling van de begrippen 'subject & object', 'subjectcentrisme' en 'substantie' 29 Husserliana (GW)Briefwechsel (BW) Nederlandse (secundaire) literatuur Naamregister ZaakregisterColofonTweede herziene en vermeerderde druk;incl. Qr-code voor ontsluiting van het Het Fenomenologisch Archief Zuider-AmstelHusserl’s motto Zu den Sachen selbst vraagt om een evenwichtige denkgeest. De fenomenologische methode heeft vele sporen achtergelaten: in de filosofie van de geest, de relatie denken-taal-communicatie, pedagogiek en in de esthetica.1 Deze herkenning betekent dat leiderschap reflectie en distantie vereist, dat wijsheid voorbij kennis ligt, dat ruimte geven, echt luisteren en samenhangen ontdekken een bruikbare competentie is op fenomenologische basis.Verena Mayer schetst in deel 1 een diepgaand overzicht van Husserl’s denkbeelden.De bijlagen in deel 2 (toegevoegd aan de Nederlandse uitgave) schetsen een gevarieerd beeld van het praktische nut van de methode in verschillende situaties in allerlei vormen binnen de verschillende stromingen van het fenomenologische domein.Begeleidende artikelen en uitleg van onalledaagse begrippen verhelderen de methode. Duidelijk wordt dat veel van ons handelen eigenlijk al fenomenologisch te noemen is, ondanks een zekere afschrikwekkende werking van dat woord.Kernbegrip is aandachtig luisteren en aanschouwen zonder ballast. Het vooruitschuiven van een oordeel is het ‘filtrum’ van de fenomenologie: de oordeelsbehoefte verzwakt in de harmonie van de aangevoelde weerglans die op strenge wijze terugverwijst naar waar het werkelijk om draait. Ook als er uiteindelijk een beslissing wordt genomen. Geen hamerstuk louter aan de hand van abstracties.Administratieve ‘sorteermachines’ nemen ‘beslissingen’ en het streven om menselijke capaciteit beter te benutten, sneeuwde onder in een markt waar mensen en machines inwisselbaar zijn. Er is altijd meer over te zeggen en oplossen is samenwerken.Fenomenologische invalshoeken, al of niet onder dat predicaat, denken mee aan de aanpassingen die evident zijn om in een snel veranderende wereld te kunnen leven, desnoods te overleven. Zet je schrap. Het Fenomenologenlied klinkt pas op bladzijde 182.2e herziene en uitgebreide druk 2026Verena Mayer heeft met dit boek een omvangrijk en volledig overzicht gegeven van de denkwereld van de ontwerper van de fenomenologische denkmethode. De ondertitel 'Denken zonder oordelen' zet meteen de teneur. De basis van het denken begint met een onpartijdige en onbevooroordeelde waarneming. Na zo'n reflectie komt er ruimte om beslissingen te nemen. Dit leidt tot bewustzijnsprocessen die zich niet beperken tot de filosofie, ze gelden in principe voor elke wetenschap. Hoe wordt kennis verworven en verwerkt? Hoe is deze bruikbaar in domeinen als natuurkunde, pedagogiek en psychiatrie? Na de uitgebreide inleiding en biografie van Mayer schetst Daniël Mok de talrijke toepassingsmogelijkheden van Husserls denkwereld. Een uitvoerig literatuuroverzicht en 26 bijlagen staven het praktisch nut van de fenomenologie. De bijlage van Damiaan Denys legt bijvoorbeeld de vinger op de wonde van een haperende zorg in de psychiatrie. Het is het eerste complete Nederlandstalige overzicht van het zuivere denken van Edmund Husserl met als leidend thema 'Terug naar de dingen zelf'.