Bert Poortman, TUSSEN ZWAANSTEEG EN ACHTEROM, Het Stegenboek van Utrecht, Oud-Utrecht, 2e druk 2021.Inhoud• Introductie • Het ontstaan van stegen • Kerkenstad Utrecht • Utrecht, de stad na 1122 • Utrecht na de Reformatie • De negentiende eeuw • Van Woningwet 1901 tot Cityvorming • De stegen in mineur 100 Het herstel van de stegen • Het ontstaan van nieuwe stegen • De waarde en beleving van stegen • Bevindingen bij meer dan 400 stegen• Stegen: wat brengt de toekomst? LiteratuurBijlagen• Register van verdwenen steegnamen in Utrecht • Stegenindex • Stegenkaart Utrecht • Stegenrapport Oude Stad Utrecht • IndexHet Stegenboek vertelt over de stedelijke ontwikkeling van Utrecht. Een stad met een uit de Middeleeuwen daterend historisch plan van grachten, straten, historische bebouwing en meer dan 400 stegen.Bert Poortman, TUSSEN ZWAANSTEEG EN ACHTEROM, Het Stegenboek van Utrecht, Oud-Utrecht. In 2021 is een geheel herziene tweede druk verschenen.Het Stegenboek van Utrecht plaatst de stegen van Utrecht in de context van hun ontstaan. Beschreven wordt de vorming van de stad met gebeurtenissen per tijdsperiode en geïllustreerd met de stegen van de bijbehorende tijd. Het boek begint bij het vroegste begin, de Romeinen, en eindigt met bespiegelingen over de toekomst. Nog nooit is zo uitgebreid over de stegen van de stad geschreven. Het boek is bedoeld voor geïnteresseerden in het ontstaan en de ontwikkeling van Utrecht en met belangstelling voor de oudste en kleinste wegen.Aanleiding voor het boek is een onderzoek naar de toestand van de stegen. Dat vond plaats in het gebied van de stad in 1832, de ‘Oude Stad’ met de daarin te vinden oude en nieuwere stegen, sloppen, achterommen en hoven. Al deze tot de verzameling stegen behorende wegen zijn bezocht. Stegen in de binnenstad, langs de Vecht, de Vaartsche Rijn en de Biltstraat.Bij de publicatie horen een Register van verdwenen steegnamen in Utrecht, een Stegenkaart Utrecht en het Stegenrapport Oude Stad Utrecht.Tussen Zwaansteeg en Achterom, Het Stegenboek van UtrechtDe historische vereniging Oud-Utrecht presenteert met trots de tweede druk van hét Stegenboek van Utrecht, “Tussen Zwaansteeg en Achterom”. De coronatijd gaf de gelegenheid om een versie 2.0 uit te brengen. Schrijver Bert Poortman werkte intensief samen met de vormgever van het boek Jeroen Tirion om er een nog mooier en completer boek van te maken. Daardoor is de tweede druk nieuw in tekst, formaat, afbeeldingen, aantal pagina’s, stegenindex en meer. Was er in 2019 nog sprake van bijna 400 stegen, nu blijken er in de oude stad, de binnenstad met Lauwerecht, Vaartsche Rijn en Biltstraat, meer dan 400 te zijn. In de tweede druk staan nu ook de Pietershof, de Donzelaarspoort en de Gerrit de Bruijnsteeg, om maar enkele te noemen. En de smalle Lijnpadstraat ligt al eeuwen op dezelfde plaats, met haar naam als herinnering aan het vroegere draaien van touw. Bijna de helft van de stegen heeft overigens nooit een naam gekregen. Die uitbreiding kwam er niet vanzelf. “Ik kan niet meer ongedwongen door de stad lopen”, aldus schrijver Bert Poortman. “Vaak gaat mijn blik naar deuren of openingen. Zou daar achter ook een steeg, hof, slop of achterom verborgen liggen?”. Het Stegenboek van Utrecht vertelt over de ontwikkeling van de oude stad, van de tijd van de Romeinen tot en met de meest recente vernieuwingen. Met nieuwe wegen, hoe smal soms ook, kon steeds meer stadsgebied bebouwd worden. Aan woonhuizen was immers voortdurend een tekort. Vroeger waren stegen de toegang naar eenvoudige huizen en de afvoergoten voor regenwater. Nu zijn de hoven bedoeld als gemeenschappelijke tuin voor ontmoeting en rust. Het merendeel van de stegen is trouwens afgesloten, zoals in de nieuwe stadswijken de hoven vaak privé zijn voor de Vereniging van Eigenaren of leiden stegen alleen maar naar bergingen.De tweede druk is completer geworden met een stegenindex van meer dan 400 stegen. Het register van verdwenen steegnamen is uitgebreid. De Stegenkaart is opgenomen in de luxe omslag. Naast het boek zijn ook het Stegenrapport, met foto’s en beschrijvingen van de meer dan 400 stegen, en de Stegenkaart vernieuwd. Zie daarvoor de site oud-utrecht.nlBert Poortman, TUSSEN ZWAANSTEEG EN ACHTEROM, Het Stegenboek van Utrecht, 2e druk 2021, ISBN 9789071108990. De nieuwe uitgave telt 172 bladzijden en heeft meer dan 200 illustraties in kleur. Winkelprijs € 20. Voor leden van de Historische Vereniging Oud-Utrecht € 10.